impulsqazeti.az - impulsqazeti.az - Leo Lifestyle http://impulsqazeti.az Sun, 22 Apr 2018 02:00:22 +0000 Joomla! - Open Source Content Management az-az ƏLİ HƏSƏNOVUN OYUNU, YAXUD İKİNCİ HİTLER PEYDA OLACAQ http://impulsqazeti.az/index.php/k2-dzomponent/featured-post/item/476-aeli-haesaenovun-oyunu-yakhud-ikindzi-hitler-peyda-oladzazh http://impulsqazeti.az/index.php/k2-dzomponent/featured-post/item/476-aeli-haesaenovun-oyunu-yakhud-ikindzi-hitler-peyda-oladzazh ƏLİ HƏSƏNOVUN OYUNU, YAXUD İKİNCİ HİTLER PEYDA OLACAQ

Mətanət Əliyeva

Aprelin 11-də YAP-çılar səhərə qədər çalıb oxudular, prezident seçkisində qələbələrini bayram etdilər. Həmin gecə səhərə qədər mənim ürəyimdən qara qanlar axdı, yata bilmədim. Xalqımız neçə illərdir ki, faciəli günlərini yaşayır. İnsanın xoşbəxtliyi üçün ilk növbədə onun canının sağlamlığı lazımdır. Ölkəmizdə sadə vətəndaşların sağlamlıqlarını qoruması mümkün deyil. Ətrafdakı haqsızlıq, yalan, həyasızlıq hamını stress içərisində saxlayır. Nə qədər adam tanıyıram ki, təcili cərrahi əməliyyata ehtiyacı var, amma pulu olmadığına görə əlacsız qalıb. Aylıq maaşı, təqaüdü 200-300 manat olan insanlar 1000-5000 manatlıq əməliyyatların haqqını ödəyə bilməzlər. Məlumat üçün deyim ki, guya pulsuz olan dövlət xəstəxanalarında ən ucuz əməliyat (məsələn, yırtıq əməliyyatı) 1000 manatdır. Banklara qaytarılmayan kreditlərin çoxunu vətəndaşlar cərrahi əməliyyatlar üçün götürmüşdülər. Hazırda insanların bu imkanları da yoxdur. Müalicə olunmaq üçün evini satışa çıxaranlar var, amma heç nə satmaq mümkün deyil. Pul 5-10 adamın əlində cəmləşib, onlar da əmlaklarının sayını-hesabını bilmirlər. Prezidentliyə namizəd Razi Nurullayev çıxışında dedi ki, prezident seçilərsə, icbari tibbi sığortanı bütün ölkədə tətbiq edəcək. O qeyd etdi ki, qonşu Gürcüstanda 30 min dollara qədər cərrahi əməliyyatların pulunu dövlət ödəyir. Keçmiş sovet Respublikalarının çoxunda, o cümlədən heç bir təbbi sərvəti olmayan Pribaltika respublikalarında da icbari tibbi sığorta həyata keçirilir. Bizim zəngin ölkəmizdə nə üçün xalqın sağlamlığına pul verməyə xəsislik edirlər? Bu, Allahsızlıq deyilmi? Sözün düzü, mən də qorxu içərisində yaşayıram. Qəfil həkimə müraciət etməli olsam, pul tapmayacam. Neçə illər ərzində qohularımızın cərrahi əməliyyatları üçün pulu biz ödəyirdik. Hakimiyyətdəkilər varlandıqca tamahları daha da artır, müstəqil iş adamlarının son qəpiklərini də əllərindən almağa çalışırlar. Bizim firmanın Bakıdakı qəzet satışını sıxışdırmaqla yanaşı, rayonlardakı qəzet köşklərimizi də bir-bir yığışdırdılar. Məmurlarla bağlı olmayan iş adamlarını sıradan çıxarmaq üçün son 25 ildə bütün qeyri-qanuni vasitələrdən istifadə ediblər. Ölkədəki milyardların bir qrup adam tərəfindən həyasızcasına havaya sovrulduğunu görən yoxsul vətəndaşlar əsəb sarsıntısı keçirir, ölkədə demək olar ki, sağlam adam qalmayıb. Heydər Əliyev fondu, Hacı Nuran kimi tanınmış adamların müalicəsinə maddi yardım edir. Bəs tanınmamışlar nə etməlidir? Onlar ölməlidirlərmi? Bu, reklam xatirinə edilən xeyirxahlığın arxasında cinayətkarlıq və mənəviyyatsızlıq dayanmırmı? Belə yerdə yazıçı Əkrəm Əylislini təqiblərə məruz qoyan “Daş yuxular” romanı yada düşür. Əkrəm bəy orada yazır ki, Heydər Əliyev dövlətin tikdiyi mənzilləri öz adından sənət adamlarına verib, onların boynuna minnət qoyurdu. İndi də həmin siyasət davam edir. Olmazmı ki, ölkədə icbari tibbi sığorta tətbiq olunsun, hamı dövlət hesabına müalicə alsın?

ATƏT-in 11 sentyabr seçkilərinə mənfi rəy verməsi ilə bağlı, əvvəla, onu deyə bilərəm ki, Azərbaycan məmurları təkcə öz xalqına qarşı haqsızlıq edirlər, ATƏT-in himayə etdiyi qərb dövlətləri isə bütün dünyanı qana çalxayırlar. ATƏT-in xeyir-duası ilə hər gün dünyada yüzlərlə uşaq qətlə yetirilir, minlərlə insan qaçqına çevrilir. ATƏT nüfuzdan düşmüş bir qurumdur. Orada fəaliyyət göstərən məmurların əksəriyyəti vicdanını itirmiş, pula satılmış adamlardır. O ki qaldı bizim məmurların ikili siyasət yeritməsinə, bu siyasəti həyata keçirmək üçün müxtəlif tamaşalar qurmasına (bunların icraçısı rolunda prezidentin köməkçisi Əli Həsənovun durduğunu zənn edirəm) bu, məmurlarımızın şəxsi maraqlarına hesablanıb. Korrupsiya bataqlığında boğulan məmurlarımız xalqın maraqlarına xidmət edən xarici siyasət apara bilmirlər. İkili siyasət aparan dövlət başçılarının sonu faciəvi olur. Səddam Hüseyn də, Qəddafi də qərb banklarında saxladıqları oğurluq milyardlara görə düzgün xarici siyasət apara bilmədilər, özlərini də, xalqlarını da məhv etdilər.

11 aprel seçkisində şüurlu vətəndaşlar İlham Əliyevi dəstəkləməyə məcbur oldular. Çünki vətəndaşlar qərbin ölkəmizdəki casuslarından ehtiyat edirlər. Qərbin casusları hakimiyyətə gəlsələr, NATO bazalarını ölkəmizə gətirə bilərlər və nəticədə Rusiya Azərbaycanı “şumlaya” bilər. Rusiya təcavüz etmir, Rusiya qərbin təzcavüzündən qorunur. Ona görə də təcavüzkara xidmət edən qonşusunu məhv etməyə məcburdur. İsrail kəşfiyyatının (MOSSAD) keşmiş başçısı deyib ki: “Rusiya ilə müharibədən qalib ayrılmalıyıq”. Yəhudilər bu qələbəni Suriyada qazanmağa çalışırlar və aprelin 14-də yəhudilərin girovluğunda olan ABŞ prezidenti Trampın əmri ilə Suriyanın paytaxtı Dəməşqə raket atıblar. Suriyadan sonra İran, Rusiya gəlir. Bu ölkələr dağılsa, onların arasında yerləşən Azərbaycan yerlə yeksan olacaq. İran deyib ki, onun ərazisinə raket atsalar, cavab atəşi İsrailə atılacaq. Dünyada baş verən bu qırğınların arxasında yəhudilərin dayandığı zənn edilir. 2-ci dünya müharibəsində milyonlarla yəhudini Hitlerin qırğınından xilas edən Rusiya indi öz payını alır. Şübhə etmirəm ki, tezliklə dünyada ikinci Hitler peyda olacaq. Yəhudi siyasətçilərin tökdükləri nahaq qanlara görə günahsız yəhudi uşaqları da cavab verməli olacaqlar. Zaman-zaman yəhudilər Allahın varlığını unudanda Allah onlara öz varlığını göstərməli olub.  

Atom bombalarını yaradanlar bir gün bu bombaları işə sala bilərlər. Rusiya mətbuatı vətəndaşlara su və qida ehtiyatı toplamağı məsləhət görür. Bildirilir ki, düyü və qənd daha uzun müddətə keyfiyyətini saxlaya bilir. Dini dərindən bilən insanlar qiyamətin bütün əlamətlərinin hazırda mövcud olduğunu bildirirlər. Şəxsən mən yerin altında yaşamaqdansa ölməyi üstün tuturam. Hələlik isə həyat davam edir. Rayonların birində icra başçısı məntəqəyə gəlib seçkinin necə keçməsi ilə maraqlanır. Məntəqə sədri deyir ki, əhali 150 faiz səs verdi. Başçı bunun necə olmasını soruşanda məntəqə sədri deyir: “Əhali sevincək olub, bir səs verən qayıdıb bir də səs verib.”

]]>
info@demo5.az (Super User) Yazarlar Sat, 14 Apr 2018 07:37:37 +0000
HƏZRƏTİ ZEYNƏB SEGAHI http://impulsqazeti.az/index.php/k2-dzomponent/featured-post/item/475-haezraeti-zeynaeb-sezhahi http://impulsqazeti.az/index.php/k2-dzomponent/featured-post/item/475-haezraeti-zeynaeb-sezhahi HƏZRƏTİ ZEYNƏB SEGAHI

metanetMətanət Əliyeva

Son günlər yazmağa həvəsim yoxdur. Nəsə məndə bir boşluq, laqeydlik var. Yazıb yaratmaq üçün insanın hissləri aşıb daşmalıdır. Məni yazmağa ən çox qəzəb hissi vadar edir. Haqsızlıqla barışa bilmirəm. Yəqin aprelin 11-də keçiriləcək prezident seçkilərindən dəyişiklik gözlədiyim üçün hisslərim sönüb. Prezidentliyə namizədlərin çıxışları da bizim üçün bir yenilik idi. Televiziya kanalında canlı yayımda tənqidi fikirləri dinləmək, müxtəlif fikirli adamların debatına baxmaq maraqlı idi. Namizədlərin son çıxışı Qarabağ probleminin həlli ilə bağlı idi. Peşəkar siyasətçilər kimi sadə adamların da Qarabağ probleminin həlli ilə bağlı öz fikirləri var. Məsələn, mənim əmim qızı elə bir təklif verir ki, hər dəfə yadıma düşəndə ürəkdən gülürəm. Əmim qızı deyir ki: “Qarabağda qoy ermənilər yaşasın da, erməniləri də Allah yaradıb. Bu qədər torpaqlarımız boş qalıb. O torpaqları alıb neyləyəcəyik ki, ondan ötəri oğlanları ölümə verək?” Əmim qızının sözündə həqiqət var. Torpaqlarımızın 70 faizi istifadəsiz qalıb. Hamı yığılıb Bakıya. Rayonlular 2-5 min manat verib Bakıda bir sot torpaq alırlar. Qarın-qarına tikilən evləri zinə basıb. Bunun özü göstərir ki, ölkənin idarəçiliyi bərbad gündədir. Öz rayonumuzda acından sümükləri çıxmış mal-qaranı görəndə qanım qaralır. Su olsa, Hacıqabuldan Kürdəmirə kimi boş qalan min hektarlarla torpaqlar əkilər, yonca, arpa , ət, süd ucuz olar, əhali mal-qara saxlamaqdan xeyir götürər. Hacıqabulda iki məmura məxsus olan holdinq üçün dövlət hesabına Kürdən suvarma suyu çəkilir. Əhali hesab edir ki, bu sudan yerli camaata verməyəcəklər. Versələr, biz də rayona köçüb 50 hektar torpağımızı əkərik. Bu yerdə lap dərdim təzələnir. İlin bu vaxtında Hacıqabulun cənnət vaxtı olur. Bakıda yaz fəsli olmur. Soyuqların arxasınca dəhşətli istilər düşür. Yazın gözəlliyinə həsrət qaldığım üçün Bakıda özümə yer tapmıram. Həyat yoldaşım deyir ki, su olmasa rayona köçməyin mənası yoxdur. Əvvəlki yazımda da yazmışdım. Millətə ayrı-seçkilik qoyan məmurları matəmə tapşırmışam. Əgər onlar dövlətin hesabına çəkilən sudan yerli camaata verməsələr, matəmə kimi kresloları boş qalsın, vəzifələrini itirəndən sonra əhaliyə qarşı etdikləri haqsızlıqlar öz başlarına gəlsin, görsünlər ki, sadə vətəndaşlar onların idarəçiliyindən nə qədər əzab çəkiblər.
Matəmdən danışmışkən, İran, Türkiyə və Rusiya prezidentlərinin görüşündə müşahidə etdiyim bir faktı qeyd etmək istəyirəm. Rusiya və Türkiyə prezidentləri yorğun, kədərli göründükləri halda İran prezidenti Həsən Rühani həmişə çox gümrah görünür, həmişə əhvalı yüksək olur. İranlıların əksəriyyəti belədir. Milyarder qərblilərin sifətindən cəhənnəm əzabının əlamətləri göründüyü halda sadə iranlılarda ruh yüksəkliyinin olmasını onların dinə sıx bağlı olmaları ilə izah edirlər, dinə dərin inam onlara daxili rahatlıq verir. Mən hesab edirəm ki, bütün ilahi sənət əsərləri kimi Segah muğamı da islam dini ilə bağlı vəhydən gəlib. Hər bir musiqini yaradan bir konkret şəxs var. Muğamlarımızın yaranma tarixi deyiləndə əsasən dahi Üzeyir Hacıbəyov yada düşür. Üzeyir bəyin rəhbərliyi ilə muğamlarımız nota köçürülüb. Üzeyir bəy Seyid Şuşinski, Cabbar Qaryağdıoğlu, Xan Şuşinski kimi muğam ifaçılarını Bakıya gətirərək onlara muğamı tələbələrə tədris etmək üçün şərait yaradıb. Segah muğamının ilk yaradıcısı isə Məhəmməd peyğəmbərin nəvəsi, İmam Əlinin qızı, İmam Hüseynin bacısı həzrəti Zeynəb olub. Qardaşları xəlifə Yezid tərəfindən qətlə yetiriləndən sonra Zeynəb onları Segah muğamı üstündə oxşayaraq ağlayıb. Muğamın sehrinə, insan hisslərinin dərinliyinə bax ki, 1300 il keçəndən sonra belə bu gün də qadınlarımız vəfat etmiş əzizlərini Zeynəbin yolu ilə gedərək Segah üstündə ağlayırlar. Amma əzizlərindən əvvəl Zeynəbin dili ilə onun qardaşlarını oxşayıb ağlayırlar, sonra öz əzizlərini ağlayırlar. Bizim qadınların yas məclislərində xırdalıqlar etməsinin şahidi olmuşam ki, Rübabə Muradova onların yanında yalandır. Ana laylası da, mənim çox sevdiyim “Şirvan şikəstəsi” də, digər şikəstələrimiz də Segah üstündədir. Üzeyir bəy “Leyli və Məcnun” operasını da “Segah” üstündə yazıb. “Leyli və Məcnun” qulaq asan avropalı tamaşaçının hönkür-hönkür ağlamasını görmüşəm. Muğam ifaçılarından kim Segahı həzrəti Zeynəb üslubunda oxuyursa, onlar tamaşaçı tərəfindən ilahi bir sevgi ilə sevilir. Mənim fikrimcə, Rübabə xanımdan və Nəzakət Məmmədovadan sonra Zeynəb yolunu gedən Könül Xasıyevadır. Bahar Lətifqızı da bu yolu gedə bilər, amma o bayağılığa meyl edir. Bəlkə kimlərsə milyonlar oğurlayan məmur xanımlarına həsəd aparır, onların xoşbəxt olduğunu zənn edir. Məndə qəti əminlik var ki, onlar ən bədbəxt insanlardır. Xoşbəxtlik mənəvi zənginlikdədir. Oğru, acgöz adamın daxili boş olar. Xoşbəxtlik üçün Həzrəti Zeynəb kimi zəngin mənəviyyat sahibi olmaq lazımdır. Segah muğamını bəşəriyyətə bəxş etdiyi üçün, İlahi Segah kimi bir mözüzəni onun vasitəsilə insanlara göndərdiyi üçün min ildən artıqdır Zeynəb yaşayır, ildən-ilə ona olan ilahi sevgi güclənir.

 
]]>
info@demo5.az (Super User) Yazarlar Thu, 05 Apr 2018 19:17:57 +0000
ƏLİNİN BAYRAMI http://impulsqazeti.az/index.php/k2-dzomponent/k2-media-manager/k2-extra-field-groups/my-life/item/474-aelinin-bayrami http://impulsqazeti.az/index.php/k2-dzomponent/k2-media-manager/k2-extra-field-groups/my-life/item/474-aelinin-bayrami ƏLİNİN BAYRAMI

Mətanət Əliyeva

Bayramınız mübarək əziz oxucularım. Sizi təbrik etməmiş kəndə gedə bilməzdim. Bu yazını yol üstündə bir neçə dəqiqəyə yazdım. Yazın gəlişi mənim üçün torpaqda işləməkdir. Martın 20-də Şamaxının Qızmeydan kəndində kartof əkəcəm, çiyələklərimi seyrəldəcəyəm. Torpaqda işləmək mənə sonsuz xoşbəxtlik verir. Hava qaralır, amma mən torpaqdan ayrılıb bağdan, bostandan çıxa bilmirəm. Həyat yoldaşım bu xasiyyətimi bildiyi üçün bayramda məni səyahətə, restorana aparmır, kəndə aparır.

Novruz bayramı mənim yadımda nənəmlə qalıb. Nənəm bayramdan qabaq bir kasa xına isladıb xınalanırdı, təzə paltar tikdirirdi, böyük xonça tutub qırmızı güllü yaylığa bükürdü, qohumlarına qonaq gedirdi. Nənəm ona görə bayram etmirdi ki bahar gəlir. Nənəm deyirdi ki, martın 21-də Həzrəti Əli taxta çıxıb. Nənəm Əli aşiqi idi. Əlinin taxta çıxdığı gün nənəm üçün ən əziz bayram idi. Mən bu haqda heç vaxt yazmamışam, fikirləşmişəm ki, bu sünni-şiə qarşıdurması yaradar. İslam dinindən az xəbəri olanlar hesab edirlər ki, imam Hüseyn hakimiyyət üstündə qətlə yetirilib. Bu məsələnin tarixi dərindir. İslam dinini yaradan, onu dinsiz tayfalara qəbul etdirib böyük xilafət yaradan Məhəmməd peyğəmbər olub. Xəlifəlik bütün dövrlərdə nəsildən nəsilə ötürülüb. Bu baxımdan Məhəmməd peyğəmbərin varisi Əli olmalı idi. Çünki onun oğlu yox idi, Əli həm onun yeganə qızı Fatimənin həyat yoldaşı idi, həm peyğəmbərin əmisi oğlu idi (atasız qalan Məhəmmədi əmisi böyütmüşdü), həm də xilafətin yaranmasında böyük sərkərdə Əlinin Zülfiqari qılıncının əvəzsiz rolu olmuşdu. Lakin peyğəmbər rəhmətə gedəndən sonra Əlini xəlifə olmağa qoymadılar. Əbubəkr, Ömər və Osmandan sonra Əli dördüncü xəlifə oldu və onu qətlə yetirdilər. O vaxtdan Əlinin tərəfdarları olan şiələrlə sünnilər arasında düşmənçilik başladı. Şiələr hər il Əlinin qətlə yetirilmiş oğlu Hüseynə 40 gün yas saxlayırlar. Artıq sünnilər də Hüseynə yas saxlayırlar. Haqq gec-tez öz yerini tutur. Novruz bayramı şiələrin ən əziz bayramıdır. Şiələr Novruzda yumurtanı qırmızı (xoşbəxtliyin rəmzi) boyayır, sünnilər əvvəllər qara (kədərin rəmzi) boyayırdılar, indi qırmızı boyayırlar. Kəlmeyi-şəhadətdə şiələr deyirlər ki, Allahdan başqa Allah yoxdur, Məhhəmməd onun rəsuludur, Əli Məhəmmədin varisidir. Sünnilər isə Əlinin varis olmasını demirlər. Yas məclislərimizdə qadınlarımızın bəhərbaşılarında (bayatılar) Əlinin varis olmasını Segah üstündə oxumalarına tez-tez rast gəlirəm:

Aşiq Əli eşqinə

Əli vəli (varis ) eşqinə

Ürəkdən şaxsey vurun

Cənab Əli eşqinə.

Ölünü bayatı ilə, ritmlə (şiə qadınlar dizlərinə döyərək ritm tuturlar) oxşamaq Əlinin qızı, Hüseynin bacısı Zeynəbdən qalıb. Əliyə, Hüseynə sonsuz sevgi mənə də genlə gəlib. Türkiyədə Top qapı sarayında Əlinin Zülfüqari qılıncını görəndə gözlərimin yaşını saxlaya bilmədim. Demək istəyirəm ki, sünni ilə şiələrin fikir ayrılığı yalnız Əlinin xəlifəliyini qəbul edib-etməməklə bağlıdır. Mən hesab edirəm ki, Əli xəlifə olsaydı və xəlifəlik onun qoyduğu varisin xətti ilə təyin olunsaydı, müsəlman dövlətlərində indiki kimi acgöz, qəddar dövlət başçıları olmazdı.  Nənəmin dediyi kimi, Əlinin bayramı olan Novruzda dünyada misli-bərabəri olmayan bir adət var. Bayram axşamı insanlar gedib istədikələri qapıya qurşaq ata bilərlər və həmin evin sakinləri varlı-kasıb olmasından asılı olmayaraq onu paysız qaytarmayacaqlar. İndi papaq atdı deyirlər, mən uşaqlıqdan bunu qurşaq atdı bilirəm. Qədimdə kişilər bellərinə Məşədi İbadın bağladığı qurşaq kimi parça dolayırdılar. Novruz axşamı bir otaqdan ibarət olan çiy kərpicdən tikilmiş balaca daxmaların damına çıxıb qurşaqlarını baçadan içəri sallayırdılar. “Dəli Kür” filmində bu düzgün formada çəkilib. Evdəkilər bayram payını qurşağa bağlayırdılar. Bunu kim fikirləşibsə, o, dahidir. Təsəvvür edin ki, hazırkı günümüzdə bir ailənin başçısı qul bazarına gedir ki, 5-10 manat qazanıb bayram azuqəsi alsın. Bütün günü dayanır, onu işləməyə aparan olmur. Evə əliboş qayıdır. Süfrə açmağa heç nə yoxdur. Bu ailənin uşaqları qurşaqatdıya gedib əlidolu qayıdırlar və zəngin süfrə açırlar. Son vaxtlar papağa pul qoyanlar da var. Bu pula düyü, yağ alıb plov bişirmək olar. Əlinin bayramında heç kimin süfrəsi boş qalmır.

Oxucularım deyə bilər ki, Mətanət bayrama həsr etdiyi yazısında yas məsələsinə çox yer verdi. İnsan müdrik olanda o, ölümü də nikbinliklə qarşılayır. Mən o qədər nikbinəm ki, kədərdə də nikbinlik axtarıram. Martın 17-də Könül Xasıyevanın konsertində oldum. Könül xanımın musiqisindəki kədər məhz nikbin kədərdir. O məni həm ağladır, həm də mənə həyat eşqi verir. Rübabə Muradova, Nəzakət Məmmədovadan sonra mənim ən çox sevdiyim xanəndə Könül Xasıyevadır. Könül xanım dərin hissiyata malik olan müdrik insandır. Elə xanəndələr var ki, güclü səsləri olsa da, dayazdırlar, insan hisslərini dərindən yaşaya bilmirlər. Onlar öz dayazlıqlarını bahalı paltarlar, makiyaj, saç düzümü, dekor, əcayib hərəkətlərlə gizlətməyə çalışırlar. Allah Könül xanıma 50 il də ömür versin, səsini əlindən almasın.

Əziz oxucularım,  sizə Əli əzəməti, Əli müdrikliyi,Əli ədaləti arzulayıram.  Bayramınız mübarək!
 

]]>
info@demo5.az (Super User) Mədəniyyət, Mənəviyyat Tue, 20 Mar 2018 09:32:27 +0000
BİR GÜNLÜK SEVGİ http://impulsqazeti.az/index.php/k2-dzomponent/featured-post/item/473-bir-zhunluk-sevzhi http://impulsqazeti.az/index.php/k2-dzomponent/featured-post/item/473-bir-zhunluk-sevzhi BİR GÜNLÜK SEVGİ

metanetMətanət Əliyeva

Çoxdandır yazmıram deyə fikirləşdim ki, azsaylı oxucularım narahat olarlar, birdən fikirləşərlər ki, yəqin Mətanət ölüb. Ona görə də yazmaq qərarına gəldim. Əvvəlcə bir məsələyə münasibətimi bildirim, sonra yazmamağımın səbəbi məlum olacaq. Ötən həftə Sumqayıtda zirzəmidə kirayədə qalan 6 nəfərlik ailə dəm qazından boğularaq öldü. Onların üçü azyaşlı uşaqlar idi. Mətbuatın yazdığına görə, ailə Füzuli qaçqını olub. Zirzəminin pəncərəsi olmayıb. Adətən belə məsələləri araşdıran jurnalistlər dərinliyə getmədilər, çünki bu hadisə ölkədəki fəlakət həddinin göstəricisidir. Müxtəlif yollarla satın alınmış jurnalistlər yuxarıların göstərişi ilə yazırlar. 25 narkomanın yanaraq ölməsinə görə hətta xarici ölkələrin başçıları başsağılğı verdilər, prezident İlham Əliyev özü məsələ ilə maraqlandı. Zirzəmidə qazdan boğulan üç körpə narkomanlar qədər dəyərli deyilmi? Doğrudanmı, indi tez-tez eşitdiyimiz kimi, bu millət ölməli millətdir?

Bakıda o qədər bina tikilib ki, 10 milyon əhalinin hamısına çatar. Binaların tikintisi yenə də davam edir. Yeni mənzillərin 50-60 faizi boş olduğu halda niyə insanlar zirzəmilərdə yaşayırlar? Niyə insanlar artıq pullarını banklara qoymurlar, artıq mənzil alıb saxlayırlar? Bütün bu faktlar ölkənin bərbad vəziyyətdə idarə olunduğunu göstərir.

Mən ona görə köşə yazmıram ki, ssenari kursuna gedirəm. Ssenari yazmaq istəyirəm. Mənim yalnız bir ssenari yazmaq fikrim var. Bu yazımda sübut etmək istəyirəm ki, pis millət yoxdur, onu pis idarə edən rəhbər var. Tutaq ki, ssenari yaxşı alınacaq. Onun əsasında film çəkmək üçün pul lazımdır. Bu pulu mənə kim verəcək? Mən ancaq həyat yoldaşımdan bu pulu gözləyə bilərəm. İmkan versələr, həyat yoldaşım böyük pullar qazana bilər, Allah işgüzarlıq qabiliyyətini ona verib, amma indiki vəziyyətdə bizim ölkədə bu, mümkün deyil. Əsl iş adamları bu ölkədə 500 min manatı qazanmaq üçün illərlə əziyyət çəkirlər. Hansısa bir məmur isə bir sənədə imza atmaqla 500 min manatı qatlayıb cibinə qoyur. Məsələn, dövlət sifarişi ilə film çəkmək üçün dövlət büdcəsindən bir milyon manat pul ayrılır. Ona imza atan məmur pulun yarısını özünə götürür. Bütün sahələrdə belədir. Lap o filmi çəkməyə pul tapsam belə, indiki məmurların eybəcərliyini, iyrəncliyini, qəddarlığını göstərən həmin filmi nümayiş etdirməyə mənə şərait yaratmazlar. Bununla belə mən bədbin deyiləm. Bu günün sabahı da var. Mən istədiyimə nail olacam. Nail olmayacamsa, bu da Allahın qismətidir. Mən qismətimlə barışan insanam. Ssenarimin adı “Bir günlük sevgi” olacaq.

Ssenari kursu keçdiyim ofisdə rejissorluq kursu da var. Mən öz rejissorumu orada axtarıram. Rejissor Cavid Təvəkkülün “Dərs” filminə baxdım. Mövzu xoşuma gəldi. Hadisə təxminən 5-ci sinifdə oxuyan şagirdlər arasında baş verir. Saf, xeyirxah, bilikli Xalidi sinifdə incidirlər. Riyakar, qəddar şagirdlərdən özünü qorumaqda Xalid acizdir. Xalid qəddar, ambisiyalı uşaqların xoşuna gəlmək üçün onların arxasınca qaçır, onlara şeir yazır. Təbbi ki təbiətində ziyankarlıq olan, düzgün tərbiyə almayan uşaqları bu yolla dəyişmək mümkün deyil. Mən hesab edirəm ki, ssenarist başqa yol tapmalı idi. Şəxsən mən Xalidi başa salardım ki, o, həmin uşaqlardan hər cəhətdən üstündür. Həmin uğaqlar onun səviyyəsinə çatmaq üçün səy göstərməlidirlər. Hər bir insan lap uşaqlıqdan öz dəyərini bilməlidir. Babası Xalidə bunu başa salmalı idi. Filmdə həyati səhnələr əvəzinə pafoslu səhnələr var. “Bizim Cəbiş müəllim” filmində də oxşar mövzu var. Orada Makedon obrazının həyatiliyi filmi yadda qalan edib. “Dərs” filmində aktyorlar rolları yaratmırlar, oynayırlar. Yaxşı aktyor, yaxşı ssenari olsa, Cavid Təvvəkkül gözəl film yarada bilər. Mən indidən fikirləşirəm ki, ssenarim alınsa, film çəkilməli olsa, baş rolda kimi çəkmək olar? Mənim qəhrəmanımın xarakterində vətənpərvərlik, mübarizlik olmalıdır. Aktyorun xarakterində bunlar yoxdursa, o, rolu yarada bilməz. Hazırkı aktyorların içərisində beləsini görmürəm. Mən yenə də o fikrimə qayıdıram ki, pis xalq yoxdur, onu pis idarə edən rəhbərlər var. Xalq da öz dəyərini bilməlidir.

]]>
info@demo5.az (Super User) Yazarlar Mon, 12 Mar 2018 16:41:34 +0000
Azərbaycan Sosial Demokrat Partiyası maliyyə hesabatını təqdim etdi http://impulsqazeti.az/index.php/k2-dzomponent/entertainment/item/471-azaerbaydzan-sosial-demokrat-partiyas-maliyyae-hesabat-n-taezhdim-etdi http://impulsqazeti.az/index.php/k2-dzomponent/entertainment/item/471-azaerbaydzan-sosial-demokrat-partiyas-maliyyae-hesabat-n-taezhdim-etdi Azərbaycan Sosial Demokrat Partiyası maliyyə hesabatını təqdim etdi

Mövcud qanunvericiliyə əsasən, Azərbaycanda bütün siyasi partiyalar illik fəaliyyətlərinə dair hesabatlarını Mərkəzi Seçki Komissiyasına təqdim etməlidirlər. Bu hesabatlar Mərkəzi Seçki Komissiyasının internet saytında yerləşdirilməli və ictimaiyyət məlumatlandırılmalıdır.

Milli Məclisdə təmsil olunan Azərbaycan Sosial Demokrat Partiyası da maliyyə hesabatını təqdim edib.

Hesabata baxmaq üçün aşağıdakı fotoya vurun.

asdp

]]>
info@demo5.az (Super User) Ölkə Wed, 21 Feb 2018 09:18:40 +0000
MİKAYIL CABBAROVUN ÖLÜM KANALI http://impulsqazeti.az/index.php/k2-dzomponent/featured-post/item/470-mikayil-dzabbarovun-oelum-kanali http://impulsqazeti.az/index.php/k2-dzomponent/featured-post/item/470-mikayil-dzabbarovun-oelum-kanali MİKAYIL CABBAROVUN  ÖLÜM  KANALI

metanetMətanət Əliyeva

AFFA-nın sabiq prezidenti  mərhum Ramiz Mirzəyevin 33 yaşlı oğlu Anar Mirzəyev fevralın 15-də Sabirabadın Həşimxanlı kəndində maşını ilə birlikdə kanala düşərək vəfat edib. Allah rəhmət eləsin. Ramiz Mirzəyev uzun müddət Neftayırma zavodunun direktoru olub, YAP funksioneri olub. Məsələ bunda deyil. Demək istəyirəm ki, tanınmış adamlarla bərabər sadə vətəndaşlar da kanallarda tez-tez boğulmalı olurlar. Sovet vaxtı Kürqırağı rayonlara Kür çayından dərinliyi 5-6 metr olan kanallar çəkiblər. Qamış basmış bu kanallar hər an ölüm mənbəyidir. Bu kanallara hər il uşaqlar, maşınlar, mal-qara düşərək tələf olur. Belə kanaldan Salyan rayonunun  Qaraçala sovetliyinin Arx arası kəndində də var. Bu kənddə həyat yoldaşımın qohumları yaşayır. Toya, yasa gedəndə o kanalın kənarı ilə getməli oluruq. Hər dəfə kəndin ortasından keçən bu kanalın ətrafı ilə gedəndə qorxudan az qalıram sarılıq xəstəliyinə tutulum. Yağışlı vaxtlarda yer sürüşkən olanda kanalın ətrafı xüsusilə təhlükəli olur. Belə kanaldan biri də Hacıqabulda var. Şirvankanal adlanan bu kanalda batanların sayı-hesabı yoxdur. Maşınlar Şirvankanalın üstündəki çürük taxtalardan olan körpüdən keçməli olur. Yəqin ki, prezident İlham Əliyevin belə kanallardan xəbəri yoxdur. Çünki bölgələrdə icra başçıları prezidentin keçəcəyi yolları yüksək səviyyədə təmir edir, gül-çiçək əkirlər. Rayonların digər əraziləri isə bərbad gündə olur. Rayonlardakı ölüm kanallarını görəndə adamın fikrindən dəhşətli şeylər keçir. İlk növbədə adam fikirləşir ki, bu millətin yiyəsi yoxdur. Texnikanın bu qədər inkişaf etdiyi, Azərbaycanın varlı dövlətlərdən biri olduğu indiki dövrdə o kanalları doldurub müasir üsullarla torpaqlarımızı suvarma suyu ilə təmin etmək olmazmı?  Dövlətin milyonlarını havaya sovururlar, niyə millətə bu pulları qıymırlar? Əslən Tovuzdan olan Ramiz Mirzəyev kanal məsələsinə baxmasa da, YAP siyasi Şurasının üzvü idi. 25 ildir YAP hakimiyyətdədir. Ramiz müəllim YAP-ın yığıncaqlarının birində kanal məsələsini qaldıra bilməzdimi? Heç onun ağlına gələrdimi yeganə oğlu o kanallardan birinin qurbanı olacaq? Bilsəydi bəlkə vaxtında bu məsələni qaldırardı. Bilmək olmur ki, xalqın bu faciələrinin başında kim durur, bütün bu haqsızlıqlara kim cavabdehdir. Əslində hər şey üçün ilk növbədə prezident cavabdehdir. Amma hərdən elə faktlarla rastlaşırsan ki, bu faktlar düşünməyə əsas verir ki, çox vaxt prezidentin sözü keçmir. 2005-ci ildə milli mətbuatımızın 120 illik yubileyi tədbirində həyat yoldaşım “Qaya” mətbuat yayımı firmasının götürülmüş qəzet köşkləri ilə bağlı birbaşa prezidentə müraciət etdi. İlham Əliyev həmin dəqiqə köşkləri yerinə bərpa etmək üçün göstəriş verdi. Köşklər yerinə qayıdanda Ramiz Mehdiyevin göstərişi ilə proses dayandı. Bir müddət sonra Ramiz Mehdiyevin yerlisi “Qaya”nın köşklərinin yerində özü üçün köşklər qoydurdu. İndi də gömrükdə qanunsuzluq etməklə   “Qaya”nın fəaliyyətini dayandırmaq istəyirlər. Hərdən elə haqsızlıqla rastlaşıram ki, çıxış yolu tapa bilmirəm. Aciz qalan insanın gümanı yalnız Allaha qalır. Keçən il Aşura günü  (İmam Hüseynin qətlə yetirildiyi gün) Hacıqabul məscidinə getmişdim. Rayonda eşitdiyim bir haqsızlıqdan sarsıldım. Özümdən asılı olmayaraq dedim ki, xalqın bu faciələrininin baiskarı olan adamı matəmə tapşırıram. Ona Allahdan bir şey arzulayıram. Gələn il matəmə kimi onun vəzifə kreslosu boş qalsın. Çox yaşasın, vəzifədən gedəndən sonra onu sadə vətəndaşlar kimi incitsinlər və o görsün ki, sadə vətəndaşlar nələr çəkiblər. Yəqin ki, Allah məni eşidər, matəmə kimi həmin məmurun kreslosu boş qalar və onda bilinər ki, bu xalqın bəlalarının baiskarı kimdir. Təəssüf ki, bəzi məmurlar, sadə vətəndaşlara qarşı haqsızlıq edənlər fikirləşmirlər ki, nə vaxtsa vəzifədən gedərlər, etdikləri haqsızlıqlar qarşılarına çıxar, necə ki hər il bunun şahidi oluruq.

Vergilər naziri Mikayıl Cabbarov deyib ki, vergilər nazirliyində korrupsiyanın kökünü kəsəcək.  Belə yerdə deyiblər, “başından böyük qələt etməsinə bax!” Bu ifadəmə görə Mikayıl Cabbarov məni məhkəməyə verə bilməz, çünki təhqir yoxdur. Qələt sözünün mənası səhv deməkdir.  Adama deyərlər korrupsiyanın kökünü kəsən idin, təhsil naziri olanda bunu edəydin. Təhsil nazirliyində gizlidə qalan cinayətləri buraxıram hüquq-mühafizə orqanlarının ixtiyarına. Hər ay hər müəllimin maaşından 20 manat tutulub nazirliyin məmurlarına göndərilməsi ölkəmizdə çalışan 151 min müəllimə sirr deyil. Hesablamışam, bu, ayda 3 milyon 200 min manat edir. Ölkəmizdə fəaliyyət göstərən 4 min 500 məktəbin hər birində siniflərdən hər ay fond pulu yığılır. Valideynlərin hər birindən alınan 5 manatın əksər hissəsi də təhsil nazirliyinin məmurları üçün yığılır.  Hazırda ölkəmizdə 1,6 milyon şagird təhsil alır. Bunun bir milyonu ayda 5 manat versə, bu ayda 5 milyon edir. Mikayıl Cabbarov nazir olanda təhsil sahəsində çalışan məmurların sürdükləri yarım milyon dəyərində olan maşınları görmürdümü? O ki qaldı vergilər nazirliyindəki korrupsiyaya, bu nazirlikdə vəziyyət təhsil nazirliyindən dəfələrlə yaxşıdır. Nazirliyin əksər əməkdaşları savadlı, peşəkar, səviyyəlidirlər, korrupsiyanın səviyyəsi minimuma enib. Yazımın əvvəlində ölüm kanalı barədə yazmışdım. Əsl ölüm kanalı rayonlardakı o su kanalları deyil. Millətimizin əsl ölüm kanalı bizim hazırkı təhsil nazirliyidir. Digər məmurlar kimi onlar da xalqın dövlətə, qanunlara, insanlığa, elmə olan inamını öldürüblər. Məmurlar vicdanlı insanları sındırmaq üçün bütün vasitələrə əl atırlar. 1969-cu ildən ölkəmizdə bu siyasət davam edir. Hər şeyi bərpa etmək olar, amma ləyaqətini itirmiş insanların insanlığını bərpa etmək mümkün olmayacaq. Milləti elə rəzil günə salıblar ki, baxan deyir bu millətə bu da azdır, bu millət üçün yaxşı heç nə etmək lazım deyil. Şəxsən mən bu fikirlə razı deyiləm.

Yazımı oxuyan və mənimlə həmfikir olan hər bir oxucuya təşəkkür edirəm. 

 

]]>
info@demo5.az (Super User) Yazarlar Sun, 18 Feb 2018 20:04:31 +0000
OĞRU İNGİLTƏRƏ HÖKUMƏTİ http://impulsqazeti.az/index.php/k2-dzomponent/featured-post/item/469-ozhhru-inzhiltaerae-hoekumaeti http://impulsqazeti.az/index.php/k2-dzomponent/featured-post/item/469-ozhhru-inzhiltaerae-hoekumaeti OĞRU İNGİLTƏRƏ HÖKUMƏTİ

metanetMətanət Əliyeva

Son günlər özümdə bir ruh düşkünlüyü hiss edirəm. Yəqin bu fəsillə bağlıdır. Gələn ay bahar gəlir. Yazqabağı adətən insanlarda depresiyalar başlayır. Bizim ölkəmizdə, deyəsən, hamı ruh düşkünlüyü içərisindədir. Hər  addımda rastlaşdığımız haqsızlıq insanın ruhunu sıxır. Mətbuatda gedən məlumatlara əsəsən, İngiltərə hökuməti təzə qanun qəbul edib. Bu qanuna əsasən,  korrupsiya pulları ilə İngiltərədə mülk alan, banklara pul qoyan xarici ölkə vətəndaşlarının mülklərinə və bank hesablarına həbs qoyulur. Mülk sahibləri sübut edə bilməsələr ki, əmlaklarını qanuni yolla qazandıqları pullar hesabına alıblar, mülk satışa çıxarılır, satışından gələn pul İngiltərənin büdcəsinə keçir. İngiltərə hökuməti korrupsionerlər tərəfindən mülklər alınanda susurdu. Bizim məmurlar xalqın axırıncı qəpiyini də oğurlayaraq İngiltərəyə daşıyırdı. Elə indi də məmurlarımızın əksəriyyətinin ailəsi Londonda yaşayır və məmurlarımız hər  ay xalqdan oğurladıqları pulları Londona göndərirlər.  İngiltərə hökuməti də bizim oğru məmurların tayıdır, “oğrudan oğruya halaldır” prinsipi ilə hərəkət edərək bizim xalqdan oğurlanan pulları qanun adı altında  özü oğurlayır, halbuki bu pullar bizim büdcəyə qayıtmalıdır.  Bu sözü deyəndə məni qınadılar ki, bu pulu kim tələb edəcək? Pulu oğurlayanlar hazırda hakimiyyətdədirlər. Belə çıxır ki, hakimiyyətə korrupsiyaya bulaşmamış  siyasətçilər gəlsələr, bu pulları İngiltərə hökumətindən tələb edə bilərlər. Sözsüz ki, bunun qanuni yolları var.

Təəssüf ki, bu il aprelin 11-də növbədənkənar keçiriləcək prezident seçkiləri vəziyyəti dəyişməyəcək. Səfalət içərisində yaşamaq adamı bezdirir. İllərlə gecə-gündüz çalışan insanların 20 ilə qazandığı pulları kimlərsə oturduqları yerdə bir günün içərisində “qazanırlar.”  Mətbuatdan oxudum ki, Dəmirbank əmanətçilərin külli miqdarda əmanətlərini mənimsəyib. Onlardan bir qrupu mərhum xalq şairi Xəlil Rza Ulutürkün qohumlarıdır.  Şairin qohumlarının bankda mənimsənilən pullarının məbləğinə baxın: Tural Axundov 395 min manat, Əzizə Axundova 1 milyon 155 min manat, Bəhruz Axundov 400 min manat, Pərvanə Əliyeva 400 min manat, Gülnur  Axundova 300 min manat, Sevda Xəlilova 300 min manat, Firəngiz Xəlilova 150 min dollar, Rüstəm Qasımov 100 min dollar. Məmurların pulları başa düşürük haradandır. Şairin qohumlarında bu qədər pul hardan ola bilər? Yəqin onlar da məmurdurlar. Sağ olsunlar ki, pullarını heç olmasa İngiltərəyə ötürməyiblər, yerli banklarda saxlayıblar. Ölkədə maaşların verilməsində problem var. Artıq oliqarxlar da işçilərinə vaxtlı-vaxtında maaş verə bilmirlər.

Ölkə çökür, vətəndaşlar da batan gəmidə çabalayır, xilas olmağa çalışırlar. Başa düşmək istəmirlər ki, təklikdə sahilə gedib çıxa bilməyəcəklər,  batan gəmidə xilas olmaq üçün gəmini qorumaq lazımdır. Yaşlılar başa düşürlər ki, qarşıda onları yaxşı heç nə gözləmir, sakitcə ölümlərini gözləyirlər. Cavanlar da qarşıda işıq ucu görmürlər. Qocaların təqaüdü ilə yaşayan əksər gənc ailələr ilbəil bu imkandan məhrum olurlar. Təqaüdə çıxmaq üçün 65 il yaşamaq lazımdır. Sovet hökuməti dağılanda necə də sevinirdik. 55 yaşında təqaüd, uşaq pulu, səhiyyə pulsuz, qaz, işıq ucuz, işsizlik yox, Moskva qorxusu. Bunların hamısını itirdik. İndi bir məmurdan yuxarı orqanlara şikayət edəndə şikayəti araşdırmaq üçün həmin məmura göndərirlər. Yəni ki, şikayət etməyin mənası yoxdur. Məhkəməyə şikayət etmək isə pul itkisi və əsəbləri pozmaqdır. İndi hakimiyyətdə sovet hökumətini dağıdan məmurların özləri və onların övladlarıdır. Heydər Əliyev hakimiyyətdə olanda bir nəfər siyasətçi mənə verdiyi müsahibədə dedi ki, Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı ölməkdə olan korrupsioner zümrəni diriltdi. O vaxt hələ demokratiya vardı. İndi bu sözləri deməyə heç bir siyasətçi cəsarət etməz və heç bir qəzet bunu yazmaz. “7 oğul istərəm” filmində bir epizoda baxanda həmişə gözlərim dolur. Yaz gəlir, kəndlilər sevinə-sevinə torpağı kotanla şumlayırlar. Səhv etmirəmsə, şum  sevinc və kədər qarışıq “Cütçü” rəqsinin sədaları altında gedir. Gəray bəyin adamları  gəlib kəndçiləri güllələyirlər. İndi yaz gəlir, amma kəndli tarlanı şumlamır. Bəzi “havayı yeyənlər” kəndliləri təmbəllikdə günahlandırırlar, amma səbəb başqadır və daha ciddidir. Bu problem bir  dəfə də olsun dövlət səviyyəsində müzakirə olunmayıb. Kəndlidən soruşan yoxdur ki, niyə torpaqdan soyumusan?  Korrupsionerləri tənqid etməyə cəsarəti çatmayan gənc cızma-qaraçılar Səməd Vurğunu təhqir edirlər. Səməd Vurğunun şeirləri vəhydən gəlib, İlahidən gəlib. Yazı olmasa belə, bu şeirlər şifahi şəkildə dildən-dilə düşəcəkdi. Səməd Vurğunun oğlu Vaqif Səmədoğlu da böyük istedad idi. Onun “Yaşıl eynəkli adam” tamaşası və  “Bəxt üzüyü” filminə yazdığı ssenari böyük sənət əsəridir. Səməd Vurğun və Vaqif Səmədoğlu xalqa bağlı şairlərdir. Onların böyüklüyü də bundadır.   

]]>
info@demo5.az (Super User) Yazarlar Fri, 09 Feb 2018 20:46:04 +0000
AZƏRBAYCAN DEMOKRATİK RESPUBLİKASI – 100 İL http://impulsqazeti.az/index.php/k2-dzomponent/entertainment/item/468-azaerbaydzan-demokratik-respublikasi-100-il http://impulsqazeti.az/index.php/k2-dzomponent/entertainment/item/468-azaerbaydzan-demokratik-respublikasi-100-il AZƏRBAYCAN DEMOKRATİK RESPUBLİKASI – 100 İL

Mətanət Əliyeva

MƏMMƏD  ƏMİN  RƏSULZADƏ TƏK QALDI

Aşağıdakı faktlar 1937-ci ildə güllənənən yazıçı Seyid Hüseynin qızı Qumral Sadıqzadənin “Son mənzili Xəzər oldu” romanından götürülmüşdür. Məmmədəmin Rəsulzadənin həyat yoldaşı Ümbülbanunun bacısı qızı olan Qumral xanım ailəsinin faciəsinə həsr etdiyi bu sənədli romanı yazarkən arxivlərdə olmuş və aşağıdakı faktları qələmə almışdır. Qumral xanımın ata evindən xaricdə olan Məmmədəminin məktubu tapıldığı üçün atası və böyük qardaşı güllələnmiş, anası sürgündə vəfat etmişdir. Mən 2002-ci ildə bu yazını hazırlayanda Qumral xanım sağ idi. Artıq o, həyatda yoxdur. Allah rəhmət eləsin. Təəssüf ki, tarixçilərimiz və siyasətçilərimiz həqiqəti xalqdan gizlədirlər. Və bizdən asılı olmayaraq tarix daim təkrar olunur. Tarixdən ibrət götürməyənlər isə xalqı da, özlərini də faciələrə sürükləyirlər.

BAKIDA DÖVLƏT ÇEVRİLİŞİNƏ  HAZIRLQ

1919-cu ilin sonu 1920-ci ilin əvvəlində Azərbaycanda vəziyyət gərginləşmişdi. Bir tərəfdən Rusiyanın xarici işlər naziri Çiçerin Azərbaycana bəyanat göndərərək xalqı Denikinlə mübarizəyə qaldırmağı tələb edir, digər tərəfdən təcavüzkar ermənilər Azərbaycan torpaqlarına basqınlar edirdilər. Onlar 1920-ci il martın  20-də Novruz bayramı gecəsində Xankəndinə, Qubada və Naxçıvana mütəşəkkil hücuma keçmişdilər.

Ölkəmizin daxilində də vəziyyət yaxşı deyildi. Bolşevizm tərəfdarı olan bir qrup azərbaycanlı Azərbaycan Demokratik Respublikasının süqutuna çalışırdı.

1918-ci ilin dekabrında Bakıda Fəhlə Konfransı keçirildi. Konfransda hökumət əleyhinə böyük tətil elan olundu. Əliheydər Qarayevin, Anastas Mikoyanın rəhbərlik etdiyi tətilin şüarı belə idi: “Bütün hakimiyyət fəhlə və kəndlilərə!”

1920-ci ilin fevralında Bakıda Azərbaycan Kommunist (bolşevik) Partiyasının 1-ci qurultayı oldu. Bu qurultay da Bakıda dövlət çevrilişinə hazırlıq xəttini götürdü.

Şimaldan gələn təhlükə getdikcə ciddiləşirdi. Qızıl ordu hissələri Azərbaycanın sərhəddində toplaşmışdı. Qarabağda və Ermənistana sərhəd olan rayonlarda hərbi əməliyyatlar aparıldığından Azərbaycan milli ordusunu  Şimal sərhədlərinə gətirmək mümkün deyildi.

Bu vaxtlar hökumət daxilində də ixtilaflar baş qaldırmışdı. Yeni hökumət kabineti təşkil etmək işi daxili işlər naziri M.Hacinskiyə tapşırılmışdı. O bu işi ləngidir, yeni kabineti bolşeviklərlə birgə qurmağa çalışırdı.   Beləliklə, Nazirlər Şurasının sədri Fətəli xan Xoyski tərəfdarları ilə Hacınski qrupu arasında ziddiyyətlər meydana çıxırdı.

TÜRK ZABİTLƏRİ TƏLƏB EDİRDİLƏR

Bu dövrdə Türkiyənin vəziyyəti də çətinləşmişdi. Birinci dünya müharibəsinin qalib dövlətləri Osmanlı dövləti ilə sülh bağlanması işini gecikdirir, türklərin güclənməsini istəmirdilər. Onlar Osmanlı imperatorluğunu paylaşdıran səkkiz maddədən ibarət qərar qəbul etmişdilər.

Türklər vəziyyətdən çıxış yolunu Sovet Rusiyası ilə yaxınlıqda görürdülər. Bakıda türk zabitləri, başda Xəlil paşa olmaqla, Qızıl ordunun Azərbaycana gəlməsini tələb edirdilər. Onlar elə bilirdilər ki, sovet ordusu Azərbaycanın ərazisindən keçib Anadoluya kömək edəcək.

Moskva Türkiyənin bu vəziyyətindən istifadə etmək  və azərbaycanlı bolşeviklərin , türk zabitlərinin vasitəsilə öz çirkin niyyətini həyata keçirmək istəyirdi. Onlar belə yalançı şüarlar da yayırdılar ki: “Türkiyə ölüm-dirim mübarizəsindədir , qızıl ordu onun köməyinə getmək istəyir,  “Müsavat” hökuməti isə buraxmır.”

Türklər Bakı bolşevikləri ilə birləşərək Azərbaycan sərhəddini keçmək istəyən qızıl orduya mane olan Müsavat hökumətini devirmək istəyirdilər. Bu işlərdə ən çox Xəlil Paşa fəallıq göstərirdi. M.Ə. Rəsulzadə onu bu hərəkətindən çəkindirmək istəmişdi:

-          Belə işi etməyin!- Demişdi. – Bizi öz halımıza buraxın, yüz ildən bəri əsarəti altında olduğumuz rusları biz daha yaxşı tanıyırıq. Onlar hiylə ilə gələr, sonra bizi əzərlər...

M.Ə.Rəsulzadə gözəl bilirdi ki, rusların məqsədi Türkiyəyə kömək etməkdən çox Azərbaycanı işğal etmək, Bakı neftinə sahib olmaq, həmçinin keçmiş çar Rusiyasının “ərazisi” sayılan, böyük təbii sərvətlərə malik olan Azərbaycana yiyələnməkdir.

Q.MUSABƏYOV  VƏ  A.MİKOYAN  BOLŞEVİKLƏRİ QARŞILAMAĞA GETDİLƏR

Azərbaycanın işğalı əvvəlcədən hazırlanmışdı. 1920-ci il martın 9-da S.M.Kirov Mikoyana məktub yazaraq  11-ci ordu ilə birgə hərəkət etməyi və Azərbaycan ordusunun harada cəmləşdiyini öyrənməyi tapşırmışdı.

Qafqaz cəbhəsi inqilabi hərbi Şurası aprelin 27-də Azərbaycan sərhədlərini keçib bütün ərazini tutmağı 11-ci orduya əmr etmişdi. Ordu qərargahı hücuma rəhbərlik etmək üçün aprelin 25-də Dərbəndə köçdü. Həmin gün Azərbaycan partiya təşkilatının rəhbərlərindən A.Mikoyan, Q,Musabəyov, H.Cəbiyev də Dərbəndə getdilər. Hücum aprelin 26-dan 27-nə keçən gecə saat 12-də başladı. Qabaqda dəstə komandiri M.Q. Yefremovun yerləşdiyi “3-cü internasional”  zirehli qatarı gedirdi. Yalama stansiyasında Müsavat zirehli qatarı ilə qırmızıların qatarı arasında baş verən qısa döyüşdən sonra müsavatçıların qüvvələri 11-ci orduya müqavimət göstərə bildi. Xaçmaz stansiyasında yenidən döyüş oldu. Qüvvələrin qeyri-bərabərliyi nəticəsində 11-ci ordu aprelin 28-də saat 5-də birinci olaraq Bakı vağzalına yaxınlaşdı.

Aprelin 26-da hərbi nazir S.Mehmandarov Milli Ordunun Gəncədə yerləşən 1-ci diviziyasına teleqram göndərmişdi: “Bolşeviklər Yalama stansiyasına hücum  edib irəliləyirlər. Xudatı tutublar. Vəziyyət gərgindir. Əmr edirəm: elə bu gün Qızılburuna Qazaxdan bir, Gəncədən də bir batalyon göndərin”. Ancaq 11-ci ordu yolda bu teleqramı tutub saxlamışdı.

MÜSAVAT  PARTİYASI  SATQIN  ELAN  OLUNDU

Aprelin 27-də gündüz saat 12-də Bakı bolşevikləri Parlamentə 12 saatlıq ultimatum verdilər. Bu ultimatum  parlamentin fövqəladə iclasında müzakirəyə qoyuldu. M.Ə. Rəsulzadə müzakirənin gedişində millət vəkillərinin bolşevikələrə təslimçiliyə meyl göstərdiklərini görüb iclasın axırında son ümidlə çıxış etdi:

-          Əfəndilər! – dedi: - mötəcazir bir ultimatum qarşısında qalmışıq. Burada təslimdən bəhs edirdilər. Fəqət əfəndilər... kimi tərki- mövqe edirik?  Bizə deyirlər ki, hüdudumuzu keçən ordunun başında Nicati adında bir türk komandanı durmuşdur. Rusiyadan gələn bu təcavüzkar ordu təmin edirlər ki, ölüm-dirim çəkişməsində qalan Türkiyənin xilası üçün gedir. Əfəndilər, Türkiyə Azərbaycanın xilaskarıdır. Milliyyətimizin arzu elədiyi müqəddəs bir məmləkətdir. Onun xilasına gedən qüvvəti biz məmnuniyyətlə qarşılayıb yola salarıq. Fəqət bir şərtlə ki, bu qüvvət bizim hürriyətimizi, istiqlalımızı çeynəməsin. Halbuki əfəndilər, bizə sormadan hüdudumuzu keçən hər hansı bir qüvvət  dostumuz deyil, düşmənimizdir. Duyduğumuz bu propaqanda düşmən propaqandasıdır. Bizi aldadırlar. Yalandır! Gələn rus ordusudur. Fərzən komandanı bir türk olsa da, yenə rusdur. İstila ordusudur. Onun istədiyi 1914-cü il hüduduna qayıtmaqdır. Anadolu imdadına gedəcək bəhanəsi ilə yurdumuza girən bu işğal ordusu bir daha çıxmaq istəməyəcəkdir. Qızıl Rusiya ilə anlaşmaq üçün höküməti mütləq bolşeviklərə təslim ultimatumu qəbul etmək rüsvayçılığına qatlaşmağa ehtiyac yoxdur. Bu mötəcaziranə ultimatumu rədd etməliyik. İstiqlalımızı göz bəbəyi kimi müdafiəyə qərar verən bir məclisə dinlədiyi bu ultimatumu qəbul etmək hökuməti öz əlilə dost qiyafəsinə bürünmüş düşmənə təslim etməkdir. Biz buraya millətin iradə və arzusuyla gəldik. Bizi bundan yalnız qüvvət və süngü çıxartmalıdır...

M.Ə.Rəsulzadə çıxışının sonunda Müsavat Partiyasının mövqeyini açıq bildirdi:

- Müsavat təslim olmur. O, mübarizə etmək  əzmindədir!

...Parlamentin son iclasında hərəsi 11 millət vəkili ilə təmsil olunmuş “İttihad” fraksiyası ilə “Sosialistlər” fraksiyası birləşib səs çoxluğu əldə etdilər. Nəticədə hökumətin bolşevikələrə təhvil verilməsi məsələsi səsə qoyulanda 3 nəfər bitərəf qalmaqla bolşeviklərin xeyrinə həll olundu. Daxili işlər naziri M.Hacınski  komissiya adından bildirdi ki, M.Ə.Rəsulzadə istisna olmaqla ultimatumun şərtləri bütünlüklə qəbul olunur.

Şərtlər aşağıdakılardan ibarət idi:

  1. Rus ordusu Bakıya girmədən dəmir yolu ilə birbaşa Anadolunun köməyinə gedəcək.
  2. Azərbaycanın istiqlaliyyəti hər cür təcavüzdən və qeydlərdən toxunulmaz qalacaq.
  3. Azərbaycan ordusu olduğu kimi qalıb buraxılmayacaq.
  4. Azərbaycan firqələri azadlıq siyasəti və sərbəstliyini mühafizə edəcək.
  5. Sabiq hökumət üzvləri və millət vəkillərindən heç kim siyasi ilə ittiham edilməyəcək.
  6. Sərbəst şəkildə toplanacaq Azərbaycan şuraları hökumətin idarə şəklini təyin edəcək.

(Məmməd Əmin Rəsulzadənin qabaqcadan əmin olduğu kimi bu şərtlərin heç birinə sonradan əməl olunmadı-müəllif).

Gecə saat 2-də hökumət təhvil verildi. Azərbaycan İnqilab Komitəsi adından Moskvaya radioqram göndərildi: “ Hamıya Moskvaya, Leninə, Müstəqil Azərbaycan Sovet Respublikasının Müvəqqəti Hərbi İnqilab Komitəsi  Bakı inqilabçı proletariatının və əməkçi kəndlilərin idarəsi ilə köhnə Müsavat hökumətini satqın və ölkənin müstəqilliyinin düşməni elan edib, Antanta ilə, Sovet Respublikasının digər düşmənləri ilə əlaqəsini kəsdiyini bildirir. N. Nərimanov, M. D. Hüseynov, Q. Musabəyov, Ə. Qarayev”.

Bir gün sonra, aprelin 29-da Lenin Şüşəçiliyin İstehsalı fəhlələrinin Ümumrusiya qurultayında bildirdi: “ İndi bizim bütün sənayemizi çağlaşdıra biləcək bir iqtisadi bazarımız var”.

1920-ci il mayın 3-də bolşeviklər Azərbaycan Demokratik Respublikasının üçrəngli milli bayrağını Parlament binası üzərindən götürüb Sovetlərin qırmızı bayrağını sancdılar.

MƏMMƏD  ƏMİN  RƏSULZADƏ  LAHICDA

 Hökumət bolşeviklərə təslim verilən kimi fəal müsavatçılardan Mirzəbala Məmmədzadə ilə Əbdülvahab Yurdsevər  aprelin 28-də səhər tezdən Məmmədəminin yaşadığı Vorontsovskiyə (indiki Əzizbəyov) gəlib gələcək planları barədə partiya lideri ilə xeyli söhbət etdilər. Onun məsləhəti və göstərişi ilə sonra C.Cabbarlının şəhər kənarındakı evinə getdilər. Yubanmadan Müsavatın gizli ümumi mərkəzini yaratmaq qərarına gəldilər.

 Hakimiyyəti təhvil verərkən oradakı şərtlərdən biri  sabiq hökumət üzvləri ilə millət vəkillərinin sayəsində ittiham olunmayacağı  vəd edilməsinə baxmayaraq Məmmədəmin də, müsavatçılar da bu şərtlərə əməl olunacağına heç vəchlə inanmırdılar. Məmmədəmin özünün təqib olunduğunu hiss edib mənzilində ailəsi ilə birlikdə qalmır, şəhərdə tez-tez yerini dəyişirdi. Çox keçmədən o, ümumiyyətlə, Bakıda qalmağın təhlükəli olduğunu, onu daim axtardıqlarını bilib şəhərdən kənara çıxmağı qərara aldı. Bu məqsədlə Lahıcı münasib yer seçib Müsavatın qurucularından biri olan Abbasqulu Kazımzadə ilə mayın axırlarında ora getdi.

Müsavat partiyasının təşkilatçılarından, 1911-ci ildə onu təsis edənlərdən biri, daha doğrusu, birincisi sayılan Məmmədəli (Məmməd Əmin Rəsulzadənin əmisi oğlu) ilə bu partiyanın başında duran Azərbaycan Demokratik Cümhuriyyətinin rəhbəri M.Ə. Rəsulzadə açıq-aşkar Azərbaycanda sovetləşmənin əleyhinə olduqları üçün, Azərbaycanın hər hansı bir dövlətdən, xüsusən bolşevik Rusiyasından asılı olmasına heç vəchlə razı olmadıqları üçün, doğma vətənlərinin müstəqilliyi uğrunda mübarizələrini davam etdirdiklərinə görə bolşeviklərin qatı düşməni sayılır və onlar yaxın məsləkdaşları ilə birlikdə hər yerdə axtarılır, təqib olunurdular.

Əzizlərinin başının üstünü  almış bu təhlükə Umgülsümü  (Seyid Hüseynin həyat yoldaşı və Məmmədəmin Rəsulzadənin həyat yoldaşı Ümbülbanunun bacısı) və ailəsini təşvişə salır, nigaran qoyurdu. Hələlik onlar bu təqibdən gizlənə bilmişdilər. Məmmədəmin Lahıcda idi, Məmmədəli isə tez-tez yerini dəyişməklə Novxanı kəndində qalırdı. Lakin hamı hiss edirdi ki, bu vəziyyət həmişə belə davam etməyəcək, əvvəl-axır onların pənah gətirdikləri yer bolşeviklərin saysız-hesabsız məmurlarına aşkar olunacaqdır.

Məmmədəmin Bakıdakı yoldaşları, ailəsi ilə ən çox etibar etdiyi Məmmədəlinin və lahıclı dostu Əliheydərin vasitəsilə əlaqə saxlayırdı.

İyun ayının ortalarında ailənin qorxduğu iş baş verdi. Məmmədəmini yaxın dostu və məsləkdaşı Abbasqulu bəy Kazımzadə ilə birlikdə gizləndikləri Lahıc qəsəbəsində, Məmmədəlini isə Bakıda həbs edib Bayıl həbsxanasına saldılar.    

MOSKVA  SƏFƏRİ

Bir neçə müddət sonra Ümbülbanuya əri ilə Bayılda görüşməyə icazə verildi. Məmmədəmin Stalinin onu və hətta istəsə ailəsini də özü ilə Moskvaya aparmaq istədiyini xəbər verdi.

Xeyli götür-qoydan sonra Ümbülbanunun  əri ilə Moskvaya getməsini qeyri-mümkün saydılar. Əvvəla buna nə Məmmədəmin, nə də Ümbülbanunun atası razı deyildilər. Ikincisi, qoca ata-ananı Bakıda baxımsız qoymaq olmazdı, üçüncüsü də, iki ay bundan əvvəl Ümbülbanunun dördüncü övladı anadan olmuşdu. Südəmər körpə ilə böyük bir ailənin tanımadıqları yad şəhərdə uyğunlaşması, orada təzədən ev-eşik qurması çox çətin idi. Moskvaya yola düşən gün Məmmədəminlə Məmmədəlini ailələri ilə vidalaşmaq üçün axşam bir saatlığa evə buraxdılar. Onlar Məmmədəminin Vorontsovski küçəsindəki (indiki Əzizbəyov) mənzilinə gəlib intizarla əzizlərinin yolunu gözləyən ailə üzvləri ilə (Məmmədəlinin arvadı Raziyə xanım da iki uşağı ilə burada idi), yaxın qohumları ilə görüşdülər. Uzun-uzadı söhbət etməyə vaxt yox idi. Onlar həbsxanadakı görüş vaxtı hər barədə danışıb, hadisələrin necə cərəyan edəcəyindən asılı olaraq bir nəticəyə gəlməyi qərara almışdılar.

Məmmədəmin yataq otağına keçib üzünü birinci dəfə gördüyü, bu qarmaqarışıq dünyaya təzəcə göz açmış oğlunu qucağına aldı, zərif ağ papağının üstündən başından öpdü:
- Uşağa nə ad qoymusuz? –soruşdu.
- Sənin dostunun adını – Əliheydər!
O, körpəni pəncərə önünə gətirib qaranlığa qərq olmuş sakit Bakı küçələrinə məyus-məyus baxdı:
- Yox! –dedi, uşağı əlləri üstündə yuxarı qaldırdı – qoy sənin adın Azərbaycanımızın şərəfinə Azər olsun, bala. Belə yaxşıdır...
Küçədə maşın fiti eşidildi. Onları çağırırdılar. Iki əmi oğlu əvvəlcədən hazırlanmış çamadanlarını götürüb aşağı düşdülər, qapı ağzında gözləyən maşına oturub dəmiryol vağzalına getdilər.

Səfərə çıxanların dalınca bir dolça su atan gözüyaşlı qadınlar binanın qapısı ağzında dayanıb uzaqlaşan maşının dalıyca məyus-məyus baxırdılar. Ümbülbanu bilsəydi ki, bu görüş onların axırıncı görüşüdür, bir də ərinin üzünü görmək ona nəsib olmayacaq, bəlkə heç nəyə baxmayıb Məmmədəminlə bir yerdə lap dünyanın o biri başına gedərdi.

Məmmədəmin də bilsəydi ki, bu gediş onun doğma Vətənindən, evindən axırıncı gedişidir, bilsəydi ki, ömrünün son anına kimi ailəsinin, Azərbaycanın həsrəti ilə yaşayacaq, indi arvadının, uşaqlarının üzünə, Bakının küçələrinə, binalarına, hər qarış torpağına doyunca baxar, gördüklərini yaddaşında daha möhkəm saxlayardı.

]]>
info@demo5.az (Super User) Ölkə Fri, 02 Feb 2018 08:29:50 +0000
SÜPÜRGƏ PULU http://impulsqazeti.az/index.php/k2-dzomponent/featured-post/item/467-supurzhae-pulu http://impulsqazeti.az/index.php/k2-dzomponent/featured-post/item/467-supurzhae-pulu SÜPÜRGƏ PULU

Mətanət Əliyeva

Mən elə bilirdim ki, artıq məktəblərdə süpürgə pulu yığmaq söhbəti qurtarıb. Sən demə, bu söhbət hələ də davam edirmiş. Təzə müstəqil olduğumuz illərdə orta məktəblərdə süpürgə pulu adı ilə valideynlərdən hər ay pul yığırdılar.  Guya bu pula sinifləri süpürmək üçün süpürgə alırdılar, xadiməyə pul verirdilər, elektrik lampası alırdılar və sair. Valideynlər hər ay deyinə-deyinə, müəllimlərə qarğış edə-edə bu pulu verirdilər. Çox güman ki, o vaxt da dövlət  süpürgə üçün  məktəblərə pul ayırırdı, kimlərsə bu pulu mənimsədiyindən sinif rəhbərləri valideynlərdən pul yığmalı olurdular.  Tutaq ki, o vaxt dövlətimiz kasıb idi. Rəsmi təbliğata inansaq, artıq dövlətimiz o qədər varlanıb inkişaf edib ki, hətta regionda lider dövlətə çevrilib. Belə olan halda siniflərdən fond pulu adı altında hər ay pul yığılması başa düşülən deyil. Elə ailələr var ki, quru maaşa yaşayırlar, maaşı bu aydan o aya güclə çatdırırlar.  Onlar üçün ayda 5 manat fond pulu vermək asan deyil. Təhsil nazirliyinin məmurları hal-hazırda milyonçu kimi yaşayırlar, ən bahalı maşınları sürürlər, ailə üzvlərinə xidmət edən qulluqçu, sürücü, dayə və sair üçün ayda bir neçə min manat pul xərcləyirlər. Rayonlarda aclıq çəkən əhali məmur ailələrinə nökərçilik etmək üçün Bakıya axışır. Valideynlər lazımsız dərslərin, lazımsız kitabların, lazımsız iş dəftərlərinin çoxluğundan, dərsliklərin səviyyəsizliyindən dalda qeybət edirlər, lazımsız  dərs yükləmələrindən şagirdlərin əsəbləri pozulur, ağır çanta daşımaqdan onurğa sütunları əyilir. Amma valideynlər sözü bir yerə qoyub bu hallarla mübarizə apara bilmirlər.

Bu yerdə dahi Nizaminin “Bayquşların söhbəti” əsəri yada düşür. Xarabalıqda söhbət edən bayquşlar deyirlər ki, nə qədər bu zalım şah var, xarabalıqların sayı ildən-ilə artacaq. Azərbaycanda da nə qədər ki, indiki hakimiyyət qalacaq, təhsil mafiyası korrupsiyadan imtina etməyəcək. Məktəblərin birində bəzi valideynlər də, görünür, fond pulundan qəpik-quruş əldə etmək üçün intriqalara başlamışdılar. Valideyn komitəsinin sədri hər ay yığılan fond pulunun hesabatını vermədiyi üçün qeybət etməyə başladılar ki, pulu komitə sədri ilə sinif rəhbəri oğurlayır. Ara qızışdıran bu valideynlərin məqsədi əslində o deyildi ki, yığılan pula hesabat verilsin. Onların bəzilərinin məqsədi komitənin üzvü olmaq, çirkin işlərdə iştirak etmək idi. Dedi-qoduya son qoymaq üçün valideynlərdən biri sinif rəhbərinə dedi ki, yığılan pulların hesabatı verilməsə, direktora şikayət edəcək və bu məsələni ictimailəşdirəcək.  Bu söhbətdən sonra şəffaflıq təmin olundu, amma məsələni qaldıran valideynə elə münasibət bəslənildi ki, guya bu, xalq düşmənidir. Aydın məsələdir ki, haqsızlığa etiraz edənlər həmişə təklikdə qalır, onlar söyülür, təhqir olunur, böhtana tuş gəlir, böyük cinayətkara etiraz edirsə, daha böyük təhlükə ilə üzləşir. Haqsızlığa dözə bilməyən insan belə şeyləri vecinə almır.

Təhsil nazirliyində tüğyan edən korrupsiya məhz məktəblərdən başlanır. Əgər bütün valideynlər korrupsiyaya qarşıdırlarsa, mövcud vəziyyətdən narazıdırlarsa, niyə birləşib mübarizə apara bilmirlər? Bu sualın cavabını tapa bilsək, yəqin ki, problem də həll olunar.  Bir şeyi yadıma salıram ki, korrupsiyaya qarşı mübarizə idarəsi təzə yarananda insanlar buna inandılar, hamı səsini çıxarmağa, şikayət etməyə başladı. Sonra gördülər ki, bunların hamısı görüntü üçün yaradılan bir tamaşadır və hamı susdu. Yəqin insanlar çox uzaqgörəndirlər, bilirlər ki, məktəblərə büdcədən ayrılan pulu kimlər yeyir və bu adamlarla mübarizə aparmaq mümkün deyil, çünki bütün hüquq-mühafizə orqanları onlara xidmət edir. Mübarizənin son həlli hüquq-mühafizə orqanlarına həvalə olunur, son qərarı isə məhkəmə verir. Bütün bu orqanlar isə cinayətkarlara xidmət edir. Bizdə müstəqil məhkəmə yoxdur,  deputatlar təyin olunur, mətbuat işçilərini satın alıblar, hakimiyyət bir əldə cəmləşib. Belə bir vəziyyətdə necə mübarizə aparmaq olar?   Bu sualın cavabını tapan adam ölkəmizdə böyük mütəfəkkir və güclü siyasi lider ola bilər.

Son günlər insanların əsəbləri ilə oynayan bir məsələ də ortaya atılıb. Bir qrup dilçi “alim” sözlərin yazılışında dəyişikliklər etməyə başlayıblar. Bəzi ayrı yazılan sözlər bitişik yazılmalıdır, bəzi bitişik  yazılan sözlər ayrı yazılmalıdır, qoşa samitlərin biri atılmalıdır və sair kimi axmaq təkliflər irəli sürürlər. “Alimlərin” bu mənasız fəaliyyətinin səbəbini heç kim dərk edə bilmir. Biri deyir ki, vətəndaşları savadsızlaşdırmaq istəyirlər, biri deyir görüntü yaratmaq istəyirlər ki, guya alimlər işlə məşğuldurlar, biri deyir bu yolla elmi adlar almaq istəyirlər. Bir sözlə, kim nə istəyir onu da edir, xalq hüquqsuz və acizdir. İndi də guya əhalinin qida təhlükəsizliyi üçün tədbirlər görürlər. Vətəndaşlar indiki vəziyyətdə ölü, xəstə, qoca heyvanların da ətini alırlar. Kasıblar ətə baxan kimi onun keyfiyyətini görürlər, amma bahalı ətə pulları olmadığı üçün ucuz, iylənmiş ət alırlar. Qeyrət Partiyasının sədri rəhmətlik Əşrəf Mehdiyev deyirdi ki, insan 40 gün ət yeməsə qudurar. Aylarla ət almağa pulu olmayan insan dözə bilmir, iylənmiş eşşək əti də olsa, onu alır. Vətəndaşlara normal maaş, pensiya verilsə, işləyib pul qazanmaq imkanı verilsə, iylənmiş ətləri alan olmaz. Alıcısı var deyə iylənmiş ətləri bazara çıxaranlar var, alıcı olmasa Hindistandan keyfiyyətsiz ətləri də ölkəmizə gətirən olmaz.

Azərbaycanın pullarının 99 faizi Bakıda boş qalmış, heç kimin yaşamadığı binalara xərclənir. Rayonlarda isə palçığın içərisində gəzən, təzək hisinin iyini verən, iylənmiş eşşək əti yeyən, müalicəyə pul tapmadığından gözü kor olan, yalan təbliğatdan bezən qəzəbli insanlar bir-birini didib parçalamaq istəyir. Xalqdan ayrı düşmüş məmurların xalqın qəzəbindən xəbərləri yoxdur deyə səhiyyədən oğurladıqları milyonların əllərindən çıxmaması üçün icbari tibbi sığortanı yenə də  yubadırlar.   

]]>
info@demo5.az (Super User) Yazarlar Fri, 02 Feb 2018 08:26:53 +0000
AZƏRBAYCAN DEMOKRATİK RESPUBLİKASI – 100 İL http://impulsqazeti.az/index.php/k2-dzomponent/entertainment/item/466-azaerbaydzan-demokratik-respublikasi-100-il http://impulsqazeti.az/index.php/k2-dzomponent/entertainment/item/466-azaerbaydzan-demokratik-respublikasi-100-il AZƏRBAYCAN  DEMOKRATİK  RESPUBLİKASI – 100 İL

Bu müsahibəni Məmməd Əmin Rəsulzadənin nəvəsi Firuzə xanım Məmmədovadan 2002-ci ildə almışam.

O vaxt 71 yaşında olan Firuzə xanım gəlini İradə xanımla redaksiyamıza gəldi. Bir-iki saatlıq söhbətdən sonra mən bu qadını sevdim. Çəkdiyi əzablar onun üzündə dərin kədər izləri qoymuşdu. Firuzə xanımın dünya malında, şan-şöhrətdə gözü yox idi. Firuzə xanımın babası Məmməd Əmin Rəsulzadəyə xalqımızın münasibəti birmənalı deyil. Millətçilər onu özlərinə örnək sayırlar, mən isə onu bağışlaya bilmirəm. Tarixi faktlar göstərir ki, 1920-ci ilin noyabrında Bakıda olan Stalin şəxsən özü həbsxanaya gedərək orada məhbus olan Məmməd Əminlə görüşür, onu həbsdən azad etdirib Moskvaya aparır, RSFSR –in milli komissarlığında onu mətbuat müvəkkili vəzifəsinə təyin edir. 1922-ci ildə Stalin özü Məmməd Əmini Finlandiyaya yola salıb və deyib ki, ailəni də özünlə apar. Məmməd Əmin ailəsini aparmayıb və xaricə gedəndən sonra SSRi-nin düşməni Hitlerlə əməkdaşlığa başlayıb, 1955-ci ildə Türkiyədə vəfat edib. Hərdən fikirləşirəm ki, bəlkə sovet kəşfiyyatçısı olduğu bəlli olub və Məmməd Əmin özünü qorumaq üçün faşistlərlə əməkdaşlığa başlayıb. Mən onun yerində olsaydım, özümü öldürərdim, amma Stalinin əlində girov olan övladlarımın güllələnməsinə, acından ölməsinə razı olmazdım. Mən vətənimi nə qədər sevsəm də, Məmməd Əminin yolunu tutub övladlarımı güdaza vermərəm. Mikayıl Müşfiqi və Seyid Hüseyni də Məmməd Əminə görə güllələyiblər. Seyid Hüseynin evindən Məmməd Əminin məktubunu tapıblar. Məmməd Əmin də bəy nəslindən olan Üzeyir Hacıbəyov kimi sovet Azərbaycanında yaşayıb xalqına xidmət edə bilərdi, o zaman  övladları faciələr yaşamazdı. Oxuculara xatırladım ki, Məmməd Əmin Rəsulzadə 1884-cü il yanvarın 31-də Bakıda anadan olub. Müxtəlif siyasi partiyalarda inqilabi fəaliyyətlə məşğul olan Məmməd Əmin 1918-ci il mayın 27-də Zaqafqaziya seyminin müsəlman fraksiyasının yaratdığı Milli Şuranın sədri seçilib. 28 may 1918-ci ildə Milli Şura Azərbaycan Demokratik Respublikasının müstəqilliyini elan edib.   

Bu il Azərbaycan Demokratik Respublikasının qurulmasının 100 illiyidir. Bu müsahibəni yenidən dərc etməkdə məqsədim odur ki, ilk müstəqil dövlətimizi quranların həyat və fəaliyyəti bir daha araşdırılsın, onlara obyektiv qiymət verilsin. Azərbaycanın siyasi elitasında pis bir ənənə var. Hakimiyyətdə olan siyasətçilər özlərindən əvvəlkiləri danmaqla özlərini Azərbaycan xalqının yeganə siyasi lideri kimi xalqa təqdim etməyə çalışırlar.  ADR dövründə  Əlimərdan bəy Topçubaşov, Fətəli xan Xoyski, Nəsib bəy Yusifbəyov kimi, sovet dövründə  Nəriman Nərimanov, Mircəfər Bağırov, Vəli Axundov, Şıxəli Qurbanov, Əbdürrəhman Vəzirov, ikinci müstəqillik illərində Ayaz Mütəllibov, Əbülfəz Elçibəy kimi dövlət başçılarımız olub. Onların hər birinin fəaliyyəti hərtərəfli araşdırılmalıdır, yaxşısı da, pisi də deyilməlidir. 1918-ci il mayın 28-də yaranan Azərbaycan Demokratik Respublikası 1920-ci il aprelin 28-də süqut edib. ADR şərqdə ilk demokratik dövlət idi. Parlament Pespublikası olan ADR-i parlamentdə təmsil olunan partiyaların  yaratdıqları hökumət idarə edirdi. Parlamentin sədri Əlimərdan bəy Topçubaşov idi. Fətəli xan Xoyski və Nəsib bəy Yusifbəyov baş nazir olublar.  

 Oxucuların nəzərinə çatdırım ki, Firuzə xanım 2009-cu il yanvarın 26-da vəfat edib. Ruhu şad olsun. Mən əminəm ki, ADR-in 100 illiyində müstəqil dövlətimizi quranların övladlarını tez-tez televiziya ekranlarında görəcəyik. Onların iştirakı ilə tok-şoular keçiriləcək, sənədli filmlər çəkiləcək.  Heyif ki, Firuzə xanımın sağlığında onun haqqında sənədli film çəkilmədi, canlı tarix Firuzə xanım  öz sözünü deməmiş həyatdan getdi.

“ANAM ACINDAN ÖLDÜ”

MƏMMƏD ƏMİN RƏSULZADƏNİN NƏVƏSİ FİRUZƏ MƏMMƏDOVA: “İNDİ DƏ QAPI DÖYÜLƏNDƏ QORXURAM”

-   

Firuze Muslimzade 1950
Firuzə Muslimzadə (1950)

          - Firuzə xanım, babanız Məmməd Əmin Rəsulzadənin neçə övladı olub?

            - 4 övladı olub. Oğlanları Rəsul və Azər, qızları Lətifə və Xalidə. Böyük övladı mənim anam Lətifə olub. 1937-ci ildə dayım Rəsulu həbs edib güllələyiblər. Nənəm Ümbülbanini oğlu Azər, qızı Xalidə ilə Qazaxıstana sürgün ediblər. Nənəm sürgündə vəfat edib. Xalam Xalidə sürgündən qayıdandan sonra taleyi necə olub məlum deyil. 1941-ci ildə atamı həbs edib güllələdilər, atam Lahıcdan idi. Anam Lətifəni, bacımı və məni Qazaxıstana sürgün etdilər. Amma bizi nənəmgilin yanına yox, Şimali Qazaxıstana sürgün etdilər. Ora çox soyuq idi. Anam sürgünə gedəndə kiçik bacım Sona xəstə olduğu üçün həkim xəstəxanadan götürməyə icazə verməyib ki, yolda tələf olar. Sürgünə gedəndə anam əmimdən xahiş edib ki, Sonanı xəstəxanadan götürsünlər. Sonra əmim vəfat edib, əmim arvadı Sonanı götürməyə gedəndə deyiblər ki, bir hərbçi onu qızlığa götürdü. Bacımın taleyi o vaxtdan məlum deyil. Hələ də onu axtarıram. “Jdi menya” verilişinə də yazmışam. 

       -    Sürgünə getməyinizi necə xatırlayırsınız?

       -    Maşın gəldi. Axı o vaxt maşın az idi. Sevinirdik ki, maşına minəcəyik. Başa düşmürdüm. Nə biləydim ki, hara aparırlar. Sonra apardılar bizi dəniz vağzalına. Orda bizi paraxoda mindirdilər, apardılar Krasnovodskiyə. Gedəndə anam daş-qaşını, atamın paltarını götürmüşdü ki, birdən gəlib çıxdı, geyinər. Yolda həmin çemodanı oğurladılar. Sonra bizi yük vaqonlarına mindirdilər. Biz tək deyildik, çox adam var idi: Naxçıvandan, Gəncədən. Düz bir ay yol getdik. Üstümüzə də əsgər qoymuşdular ki, qaçmayaq. Hara qaça bilərdik? Adımızı da qoymuşdular xalq düşməni. Getdik ora çatdıq, bizə bir kömək eləyən olmadı ki, siz xalq düşmənisiniz. Orada hamı bizdən qorxurdu. Anam öləndə üç gün qəbrini qazmağa adam tapılmadı.

-    Ananız necə vəfat etdi?

-    Gecə anamla bacımın arasında yatmışdım. Səhər duranda gördüm ki, bacım bir təhərdir. Çevrildim ki, anamdan soruşum görüm bu niyə belədir. Gördüm anam da bu vəziyyətdədir. İkisi də bir gecədə vəfat etmişdi. Mən niyə görə ölmədim. Onun üçün ki, ona-buna su daşıyırdım, bir tikə çörək verirdilər ki, yeyim. Amma anam xəstə idi, yatırdı. Anam qızıl mədənində işləyirdi. Mən də gedib ona kömək edirdim. Orda qızıl yuyurdular. Sonra xəstələndi.

Azer Firuza 1973
Azər, Firuzə (1973)

-     Ananız nədən vəfat etdi?

-     Arayış almışam, anam acından ölüb. Bir şey yox idi yeməyə. Apardığımız köynəyi, çayı təzəyə dəyişmişdik. Elə yer idi xaraba, bir dənə ağac, kol yox idi ki, yığıb yandırasan. Ancaq təzək yandırıb onunla yaşayırdıq. Orda mənim qohumum var idi. Babamın əmisi oğlu Məmmədəlinin arvadının qohumu idi, Anya xala. O gəldi kənd sovetinə hay-küy saldı ki, bu adam ölüb, onu basdırmaq lazım deyil? Üç gündən sonra qəbir qazdılar, Anamla bacımı bir yerdə basdırdılar. Nə kəfən, nə bir şey. Yorğanın arasında idilər. Yatdıqları yerdə onları sarıyıb aparıb eləcə də basdırdılar. O vaxt mən bilirdim ki, adam öləndə ağlayırlar. Amma nə üçün ağlayırlar mən bilmirdim.

-    Anya xala olmasaydı, sizin taleyiniz necə olacaqdı?

-    Anya xala məni uşaq evinə düzəltdi. Anam öləndən sonra gedib qonşulara deyirdim ki, kömək eləyin də , mən ölülərin yanında qala bilmirəm axı. Qapını döyürdüm deyirdilər sən xalq düşmənisən. Gəlmə mənə yaxın, qorxuram. Deyirdim heç olmasa buraxın isti yerdə qalım, sizin üçün hər işi görərəm, soyuqdan ölürəm axı. Deyirdilər ki yox, sən xalq düşmənisən. Sonra bir qoca kişi insafa gəldi. Dedim ki, mən inəyinin altını yığışdıraram, heç olmasa gecə inəklərin yanında qalım ki, canım isti olsun,  ölməyim. Girirdim iki inəyin arasına canım qızsın, yatırdım. Səhər durub oraları yığışdırırdım, gedib su gətirirdim ki, inəklərin yanından , tövlədən məni qovmasınlar. Sonra Anya xala məni uşaq evinə düzəltdi. Evdən şəkillərdən başqa heç nə götürmədim. Daha nə var idi ki, heç nə. Uşaq evinə də getdim, şəkilləri götürüb payladım, uşağam da. İndi deyirəm ki, neyləyirdin paylayırdın? Sonra dava ilə şəkilləri aldım geri. 

-    Neçə il qaldınız uşaq evində? 

-    İki il. 44-də getdim, 46-da dayım gəldi. Uşaq evindən çıxmağım belə oldu. Əmimin Bakıdakı ünvanını əzbərdən bilirdim. Ona məktub yazdım. Demə biz gedəndən sonra ürəyi dözməyib vəfat edib. Qardaşı gedib, ailəsi dağılıb. Onun adından mənə əmim arvadı məktub yazdı ki, bəs belə-belə. Deməli, Qumralın (Seyid Hüseynin qızı, Məmməd Əminin baldızı qızı) qardaşı əmim arvadını küçədə görüb deyib ki, anam rəhmətə gedib, mənsə düşmüşəm uşaq evinə. Dayım Azər İrandan əsgərlikdən gələndə Qumralın qardaşı ona danışıb ki, bəs mən uşaq evindəyəm. Gördüm ki, dayımdan məktub gəlib. Mənə yazıb ki, istəyirsən gəlib aparım səni. Necə yəni istəyirsən, belə də söz olar? 

Firuza Latifa1954
Firuzə, Lətifə (1954)

-    Onda çətin idi sizə uşaq evində? 

-    Uşaq evinin adı uşaq evidir. Gərək orada yaşayasan, biləsən ora necə olur, yaşamasan haradan biləsən necə olur.  Dayım gələndə uşaq evində bizi düzdülər sıraya. 10 yaşımda mən sürgünə getmişdim, indi 15 yaşım var idi. Dayımı çağırdılar ki, bax gör hansı sənin qohumundur. Dayım məni tanımadı. Mən 6 yaşımda olanda o, sürgünə getmişdi. Mən dayımı tanıdım. Məni götürüb özü ilə Qazaxıstana apardı. 

-    Dayınızın ailəsi sizi necə qarşıladı?

-     İki uşağı, bir yoldaşı idi. Sonradan bir uşağı da oldu. Maddi cəhətdən çətinliklə yaşayırdılar. Getdim ki oxuyum. Anamla sürgünə gedəndə iki il orada oxumuşdum. “Valenka” və çörək “kartoçkası” verirdilər, ona görə oxudum. İki il Qazax dilində oxudum. Uşaq evinə düşəndən sonra qoydular məni ikinci sinfə. Yenə iki il rus dilində oxudum. Uşaqlar soruşurlar ki, neçə il oxumusan? Deyirəm 10 il oxumuşam, 5 il savadım var. Dayım məni məktəbə qoydu. Bir az getdim gəldim, dayım arvadı narazılıq elədi. Çətin idi onun üçün. Məktəbə getmədim. Uşaqları xəstə idi, onlara baxmalı oldum.  Dördüncü sinfi oxudum, beşinci sinfə keçmişdim, daha oxumadım. 1949-cu ildə qayıtdım Bakıya Qumralın bibisi qızı Səyyarə xanımgilə. Ancaq oranı tanıyırdım. Əmimin ünvanını əzbər bilirdim, ancaq evini tanımırdım. Sovetski küçəsi, dalan 112, ev 8. Qiyabi oxumaq istəyirdim.  Getdim məktəbdə imtahanların hamısını verdim. İngilis dilini verəndə bir qoca kişi var idi, dedi ki, sabah gələrsən. Getdim,  yenə dedi sabah gələrsən. Sabah yenə dedi ki, get sabah gələrsən. Mən də açıb deyə bilmirəm ki, filankəsəm. Qorxurdum ki, kimliyimi deyəndə məni yenə tutub basacaqlar. 49-cu illərdə hələ belə idi. 

-     Həmişə qorxu içərisində yaşayırdınız?

-     Həmişə qorxu içərisində yaşayırdım. Qapı döyüləndə qaçıb gizlənirdim. Elə indi də qorxuram. Qapı döyüləndə indi elə bilirəm ki ...(ağlayır). Sonra gəldim yenə imtahan verməyə. Dedi ki, axşam saat 8-də gələrsən. Mənim ağlıma gəlmirdi ki, gedim Səyyarəyə deyim. Səyyarə APİ-də dərs deyirdi.  Sonra yenə getdim, dedi ki, filan vaxtı gələrsən. Axşam vaxtını deyirdi. 18 yaşım var idi. Fikirləşdim ki, bu kişi məndən başqa şey istəyir, daha hara gedirəm. Getmədim, məktəbi atdım. Sonra məni Qaradağda “verbovka” olunan rusların yerləşdiyi vətəgədə xadimə işləməyə düzəltdilər. Məni də guya “verbovannıy” adam kimi götürdülər işə. Sonra orda telefonçu işlədim. Orada yoldaşımla tanış oldum. 20 yaşım var idi. Yoldaşımla tanış olanda  mən ona dedim ki, xalq düşməninin qızıyam.  O isə buna əhəmiyyət vermədi. Yoldaşım mədəndə işləyirdi, Ağstafalı idi. 

Qumral ve Firuza
Qumral, Firuzə

-     İmkansız ailədən idi?

-     Hə, yetim idi. Evlənəndə dedi ki, heç kimi yoxdur. Amma evlənəndən sonra üç qardaşı, iki bacısı, analığı oldu.       

-     Sizə münasibətləri yaxşı idi?

-     Mən yaxşı idim, onlar da yaxşı idi.

-     Neçə övladınız var? 

-     Dörd qızım oldu, axırda beşinci oğlan oldu.

-     Sizə nə vaxt mənzil verdilər?

-     Yoldaşım mədəndə işləyirdi. Ona daxma kimi balaca bir ev verdilər. Sonra 1963-cü ildə mənə reabilitasiya kimi Lökbatanda 3 otaqlı mənzil verdilər. 

-     1963-cü ildə artıq sizdən əl şəkdilər. Daha sizə xalq düşməninin nəvəsi demirdilər?

-     Azərbaycan müstəqil olmayınca mən bu haqda bilmirdim.

-     Bəs qohumlarınız sizə bu haqda demirdilər?

-     Qohumlarımdan kim var idi ki? Təkcə Qumralgil idi (Seyid Hüseynin qızı), onun da atasını güllələmişdilər, anasını sürgün etmişdilər. Bununla belə evlərinə gedib gəlirdim. Hər dəfə qapı döyüləndə qaçıb gizlənirdim.

-     Firuzə xanım, fəhlə maaşı ilə 5 uşağı saxlamaqda yəqin ki, çətinlik çəkirdiniz? 

-     Əlbəttə çətin idi. Sonra yoldaşım texnikum qurtardı. Mədəndə usta işləyirdi. Ustanın da pulunu elə verirdilər ki, çatmırdı. Ona görə də ustalığı atıb getdi traktorçu işlədi ki, bir az pul olsun uşaqları saxlamağa. Dörd qızım oldu, dedilər neyləyirsən bu qədər qızı? Oğul istəyirdik də. Beşinci gəldi oğlan oldu. Deyirdim qızlarımın biri anamdır, biri bacımdır, biri xalamdır. Heç kimim yoxdur. 

-     Uşaqlarınız indi yaxşı yaşayırlar?

-    Qızımın birinin əri rəhmətə gedib, üç uşağı var. O birilər də yaşayırlar də, Hamı necə, onlar da elə. Mən oğlumun yanında yaşayıram.

-    Firuzə xanım, həyatda bu qədər laqeyd, qəddar adamlarla rastlaşmısınız. Heç xeyirxah insanlar qarşınıza çıxıbmı? 

-     Xeyirxah adam elə Qumralın bibisi Səyyarə xanım. Ancaq o. Mənə dedi ki, gəl qal bizimlə, necə biz, sən də elə yaşayarsan. Heç vaxt onun xeyirxahlığını yaddan çıxartmaram. İndi 85 yaşı var, hər dəfə gedib ona baş çəkirəm. Mənə toy eləyib gəlin köçürdü. 

-     Cehiz verdilər sizə?

-     Bibim onda sağ idi. Bir yorğan, iki balış verdi. Səyyarənin tanışları, dostları qab aldılar gətirdilər. Əmim arvadı sağ idi, bir yorğan verdi. Yığdılar, düzəltdilər, rus demişkən, komsomol toyu elədilər.

-    O cehizdən nəsə qalıb?

-    (Gəlini İradə xanım deyir ki, bir tikiş maşını qalıb. Firuzə xanım aydınlıq gətirir). O cehiz deyildi. Anamın tikiş maşını idi. Bizi sürgün edəndə evimizə həbs qoydular.  Bibim maşını aparmışdı hələlik tikməyə. Mən gələndən sonra gətirdi verdi mənə. İndi işləmir.

DSC00699-    Ananız sağ olanda sizə ən çox nə haqda danışırdı?

-     Anam deyirdi ki, bala, sən inanma. Mənim atam xalq düşməni olmayıb. O həmişə xalq üçün çalışıb. Heç kimə inanma.

-     Xalanız Xalidə xanımın  (Məmməd Əmin Rəsulzadənin kiçik qızı) taleyi necə oldu?

-     Müharibə vaxtı Xalidə gəlib Qumrugilə. Sürgündə ərə gedibmiş. Hamilə imiş. Əri ilə yola getməyib ayrılıblar. Sonradan deyib ki, mən gedirəm rayona. Sonradan taleyi necə olub məlum deyil.

-     Rəsulzadənin dörd övladından sizin ananız Lətifə xanım sürgündə vəfat edib, Rəsulu güllələyiblər, Xalidə xanəmın taleyi məlum deyil, yalnız Azərin uşaqları qalıb. İndi onlar nə işlə məşğuldurlar?

-     Azərin üç uşağı olub. Qızı rəfiqə 4 yaşında vəfat edib. Azərin oğlu Ramiz keçən il vəfat edib. ANS-də göstərdilər. Ramiz qul bazarına gedib, orada yük daşıyanda vəfat edib. Baxmamısınız? Rəsulzadədən indi qalan bir mənəm, bir də Azərin oğlu Rais. Raisin bir qızı var, Moskvada oxuyur.

-     M.Ə.Rəsulzadənin anası da sürgündə vəfat edib?

-     Maral xanım sürgünə gedəndə yolda vəfat edib. Dindar qadın olub. Yeməyib, içməyib ki, su başına gedəcək. Aftafa zad yox imiş. Bir ay yol gediblər. Gedib sürgün yerinə çatanda vəfat edib.

-     Sizin neçə nəvəniz var?

-     On bir nəvəm var.

-     Firuzə xanım , necə yaşayırsınız? Maddi vəziyyətiniz necədir? 

-     Yeddi “şirvan” təqaüd alıram.

-     Yeddi  “şirvan”la necə yaşaylırsınız?

-     Allah saxlasın, oğlum, gəlinim, onlarla yaşayıram. Onlar qazanırlar, məni də saxlayırlar.

-     Oğlunuz harada işləyir?

-     Oğlum mühəndisdir. Arada bir az işsiz qaldı. Bazarda çörək bişirib satırdı. İndi iki gündür işə çıxır. Zavoddan əvvəlki müdiri özü çağırıb. Gəlinim diş həkimidir. 

-     Atanız Azərbaycanı müstəqil görmək istəyirdi. Azərbaycan müstəqil olandan sonra dövlət adamlarından sizi axtaran oldumu? 

-    Elçibəy məni özü ilə Türkiyəyə apardı. Getdim orada babamın qəbrini gördüm. Ancaq Elçibəy vəfat edəndən sonra daha maraqlanan olmadı.

-    Heydər Əliyevlə heç görüşmüsünüzmü?

-    28 May bayramı idi. Represiya olunanlar hamısı getmişdi. Heydər Əliyev bizi çağırdı, bir-bir hamımızla görüşdü. Rəisdən soruşdu ki, bu kimdir? Dedi M.Ə.Rəsulzadənin nəvəsidir. Soruşdu nə nəvəsidir. Rəis dedi ki, qızının qızıdır. H. Əliyeva başqa heç bir söz demədi.

-    Firuzə xanım, bu qədər təqiblərə, əziyyətlərə məruz qalmısız. Sonradan da məlum olub ki, babanız günahsız imiş. Bunun müqabilində dövlətdən kompensasiya istəmisinizmi?

-    Mən heç nə istəmirəm. Qızlarım deyir ki, nə üçün istəmirsən? Deyirəm, mənim üstümdən, babamın üstündən ləkə götürülüb. Başqa heç nə lazım deyil mənə.

-     Bəs bu qədər çəkdiyiniz əziyyətlər?

-     Əziyyət çəkmişəm keçib gedib. Ölüb gedəcəm, əziyyətlər də mənimlə gedəcək qəbrə. Gedim mən o yuxarıdakılardan nəsə istəyim. Heç vaxt getmərəm. Mən elə kişinin qızı deyiləm. Allah oğlumun, gəlinim canını sağ eləsin. Gəlinim də qızdan artıqdır mənə. Yeməyim də var, içməyim də var, qalmağa yerim də var. Insana nə lazımdır, gördüyümü görmüşəm, daha heç nə istəmirəm. Mən naºükür deyiləm. Indi deyirlər çətin oldu, belə oldu. Deyirəm mən görən günü görsəydiniz necə dözərdiz?

-     Yoldaşınız nə vaxt rəhmətə gedib?

-     1997-ci ildə rəhmətə gedib. Şəkəri var idi.

-     Yoldaşınız yaxşı adam idi?

-     Yaxşı adam idi, fəhlə olanda nə olar. Maddi cəhətdən ailəni tam təmin eləyə bilməsə də yaxşı insan idi.

-     Firuzə xanım, çəkdiyiniz bu əziyyətlərin günahını kimdə görürsünüz?

-     Heç kimdə. Taleyim belədir. Kimdə görə bilərəm?

-     Tutaq ki, Stalində, Beriyada?

-    Lap Stalin olsun, ölüb gedib də. Stalin, Lenin o vaxt babamı aparıblar, istəyiblər işlətsinlər özləri üçün, babam istəməyib. Onun ideyası bir olub, daha üzünü  o yana- bu yana çevirməyib. Deməyib ki, gah ona qulluq edirəm, gah buna qulluq edərəm. Onun yolu bir olub.

-    Firuzə xanım, o insanlar ki sizdən qorxurdu, deyirdi ki, yaxın gəlmə, xalq düşməninin qızısan, indi o insanlar haqqında nə düşünürsüz?

-    O insanlar qalıb bəyəm? Qazaxıstanda qoca kişilər idi. Yenə də sağ olsunlar ki, bir tikə çörək verirdilər, deyirdilər ki, get bizim üçün su gətir. 

-    Indi həmin yerlərdə olmaq istəyirsinizmi?

-    Indi mənim pulum var ki, ora gedim? Getsəm də anamın qəbrini tapmaram. Çünki nə daş qoyduq, nə ad qoyduq. 

-    Məmməd Əminin nəvəsi olduğunuzu nə vaxt bildilər?

-    O vaxt uşaqları dolandırmaq çətin idi. Lökbatanın Korgöz qəsəbəsində poçtalyon işləyirdim, evləri gəzirdim. Lökbatana köçəndən sonra gəldilər məni “Dalğa” verilişinə çəkdilər. Həmin adamlar məni gördülər, dedilər gör sən kimsən, kimlərdənsən, heç bir dəfə də demədin ki, mən filankəsin qohumuyam. Dayım Azər Karaqandadan bizə gəlmişdi. Onu avtobusa mindirib yola salanda qonşumuzdakı qoca kişi gördü. Indi vəfat edib. Dedi ki, ay Firuzə, bu kim idi, sən yola saldın? Dedim dayımdır. Dedi atası kimdir, M.Ə. Rəsulzadə? Dedim hə. Qorxu düşdü canıma. Özüm üçün qorxmurdum, dayım üçün qorxurdum.

-    Keçmiş faciələrinizi tez-tez xatırlayırsınız?

-    Yaddaşım pozulub. Oğlum mənə deyir ki, Kəlmeyi-şəhadəti, Həmd surəsini öyrən. Oxuyuram, heç nə yadımda qalmır.  Nəvəmə öyrətmişəm, o bilir, o biri nəvəmə də öyrətmişəm, amma özümün yadımda qalmır. Oğlum deyir ki, onun savabı sənə bəsdir. Axı o vaxt, sovet vaxtı belə şey yox idi. Mənim yadımdadır, məktəbdən gəlirdik,  görürdük atam başında papaq Quran oxuuyur. 

-    Atanızın yaşadığı evə indi gedib baxırsınızmı?

-    Heç yanından da keçmirəm. İstəmirəm.

-    İndi o ev durur?

-    Durur. Maksim Qorki 21-də, Fantaziya hamamının yanında. O ev nə atama qismət oldu, nə anama. O vaxt mənə ev vermək istəyəndə dedilər gəl o evi verək sənə. Dedim istəmirəm. Əgər vermirsinizsə, onda o evi də istəmirəm. Müşfiq küçəsində bir otaqlı ev verdilər. Qəza vəziyyətində ev idi, özü də mübahisəli. Evi keçirmişəm qızımın adına, kirayə verir. Qızımın həyat yoldaşı vəfat edib. Üç uşağı var. Kirayənişin də qızımın başına oyun gətirib. 80 şirvanlıq telefonla danışıb, ödəməmiş qaçıb çıxıb aradan.

-     Sizin həyatınızın ən xoşbəxt dövrü nə vaxt olub?

-     Elə indi. Oğlum, gəlinim qazanıb gətirir, bir tikə xörəyimizi yeyib otururuq.

-     İndiki nəslə nə arzulayırsınız?

-     Əmin-amanlıq olsun, firavanlıq olsun, heç kəs öz cibini güdməsin.

-     Müstəqil dövlətimizin hazırkı vəziyyəti sizi qane edirmi? 

-     Necə deyim qane edir? Yeddi “şirvan” təqaüdlə mən necə dolanım? Uşaqlarım, nəvələrim hamısı ali təhsillidir, hamısı da işsizdir.

-     Sizin övladlarınız rüşvət alsa, onlara nə deyərsiniz?

-    Mənim həyat yoldaşım texnikumu qurtardı, onu usta qoydular. Yuxarıdan deyərdilər ki, filan yerdən, filankəsdən al. Dedi ki, istəmirəm, məni qoyun traktorçu. Elə onunla da qurtardıq. Yüz faiz bilirəm ki, mənim uşaqlarım da rüşvət almaz, lazım deyil.

-    Birdən rüşvət alsalar onlara nə deyərsiniz?

-    Tüpürərəm üzlərinə.

-    Rüşvət alanların indi hamısı milyonçudur. 

-    Hamısı öləcək, milyonları qalacaq. O vaxt babamın bağından istədim bir az ərazi götürəm. Getdim gəldim, həmin  bağdan mənə də verdilər. Mənə verilən ərazini bir başqa adama da  verdilər - “Azərbaycan qadını” jurnalının baş redaktoru Xalidə Hasilovaya. Getdim gördüm əkib düzəldiblər bağı. Bizim pulumuz yox idi ki, gedib düzəldək. Mənə dedilər ki, yol ağacları tulla, bura sənindir. Dedim yox, ağacların nə günahı var, qoy göyərsinlər. Bir daha ora getmədim. Qaldı ona. İndi o da rəhmətə gedib, heç ona da qalmadı.  

   2002-ci il

]]>
info@demo5.az (Super User) Ölkə Wed, 24 Jan 2018 09:31:57 +0000